Spis treści
Gorączka u dziecka to jeden z najczęstszych objawów infekcji. Gwałtowny wzrost temperatury, osłabienie, płaczliwość czy brak apetytu potrafią budzić niepokój, zwłaszcza gdy choruje maluch, który nie potrafi jeszcze powiedzieć, jak się czuje. Choć gorączka jest naturalnym mechanizmem obronnym organizmu, wymaga odpowiedniej reakcji.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Od jakiej temperatury mówimy o gorączce u dzieci?
- Co oznacza wysoka gorączka u dziecka i jakie mogą być jej przyczyny?
- Jak i kiedy obniżać temperaturę u dziecka?
- Kiedy należy pilnie skontaktować się z lekarzem?
- Czym różni się postępowanie w gorączce u niemowląt i u starszych dzieci?
Od ilu stopni jest gorączka u dziecka?
Przyjmuje się, że prawidłowa ciepłota ciała wynosi 36,6°C. Powyżej 37°C, a poniżej 38°C mówimy o stanie podgorączkowym, o gorączce natomiast – powyżej wartości 38°C1.
| Temperatura | Znaczenie |
| 37,1–37,9°C | stan podgorączkowy |
| 38,0–38,9°C | gorączka |
| od 39°C w górę | wysoka gorączka |
| 40–42°C | hipertermia (stan zagrożenia życia, np. po udarze słonecznym) |
Szczególna sytuacja: gorączka u niemowlaka
Należy pamiętać, że niemowlęta są szczególnie wrażliwe, również na zmianę temperatury ciała, która dla starszych dzieci nie jest tak niebezpieczna.
- U dzieci poniżej 3. miesiąca życia każda temperatura powyżej 38°C to wskazanie do pilnej konsultacji lekarskiej2.
- U dzieci w wieku od 3 miesięcy do 3 lat gorączka powyżej 39°C również wymaga natychmiastowego kontaktu z lekarzem, m.in. z konieczności wykluczenia poważnego zakażenia bateryjnego (PZB): zakażenia układu moczowego, bakteriemii, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia płuc – wysoka gorączka może być ich jedynym objawem3.
Dlaczego dziecko gorączkuje? Jak rozpoznać gorączkę u dziecka?
Gorączka nie jest chorobą samą w sobie, lecz prawidłową reakcją układu odpornościowego. U małych dzieci występuje dość często i zazwyczaj nie jest wysoka (mówimy raczej o stanie podgorączkowym). Można stwierdzić, że dziecko ma gorączkę, gdy jego buzia jest gorąca w dotyku, zaczerwieniona, maluch ma dreszcze, gęsią skórkę. Ponadto, dziecko może być niespokojne, podirytowane, nie mieć apetytu, wykazywać nadmierną potliwość2.
Najczęściej gorączka u dzieci pojawia się w przebiegu:
- infekcji wirusowych górnych dróg oddechowych (przeziębienie, grypa, RSV),
- innych chorób wirusowych (ospa wietrzna, świnka, różyczka itd.),
- infekcji bakteryjnych (zapalenie ucha, angina, zakażenie dróg moczowych),
- infekcji żołądkowo-jelitowych,
- po szczepieniach (zwykle łagodna i krótkotrwała)4.
U małych dzieci układ odpornościowy dopiero dojrzewa, dlatego reaguje szybciej i bardziej gwałtownie niż u dorosłych.
Jak zbić gorączkę u dziecka?
Rodzice często zastanawiają się, jak zbić gorączkę u dziecka bezpiecznie. Pediatrzy zalecają stosowanie zarówno metod farmakologicznych, jak i niefarmakologicznych.
Metody niefarmakologiczne
Pomagają, ale nie zawsze wystarczają samodzielnie:
- zapewnienie dziecku nawodnienia,
- chłodne okłady na czoło lub kark (nie zimne!)
- kąpiel w wodzie o temperaturze o 1°C niższej niż temperatura ciała – po podaniu leków przeciwgorączkowych5.
Leki przeciwgorączkowe
Podawanie leków przeciwgorączkowych dzieciom zawsze przepisuje lekarz. Najczęściej jest to paracetamol lub ibuprofen, zależnie od wieku i zaleceń lekarza.
Należy pamiętać o następujących uwagach:
- nie zaleca się podawania równocześnie paracetamolu i ibuprofenu,
- jeśli stan nie ulega poprawie, zaleca się zmianę leku na inny,
- naprzemienne stosowanie ibuprofenu i paracetamolu zaleca się tylko wówczas, kiedy objawy nawracają przed kolejną dawką leku,
- nie podaje się preparatów zawierających kwas acetylosalicylowy dzieciom poniżej 12. roku życia5.
Pamiętaj! Wstrzymaj się z podawaniem leków dzieciom zanim nie skonsultujesz tego z lekarzem pediatrą. Pomoże on dopasować odpowiedni środek w razie konieczności i dawkę.
Wysoka gorączka u dziecka – kiedy do lekarza?
Wysoka gorączka u dziecka to naturalna reakcja na infekcję, ale istnieją sytuacje, w których trzeba działać szybko. Pilnie zgłoś się do lekarza, jeśli:
- gorączka utrzymuje się powyżej 48 godzin,
- gorączka jest wysoka,
- pojawiają się: sztywność karku, senność, zaburzenia świadomości,
- dziecko ma trudności z oddychaniem,
- wystąpiła wysypka,
- dziecko odmawia picia lub oddaje bardzo mało moczu,
- dziecko wymiotuje,
- gorączka jest niewiadomego pochodzenia2.
Gorączka u niemowlaka – jak rozpoznać?
U niemowląt objawy chorób są często mniej charakterystyczne niż u starszych dzieci – niepokoić mogą:
- ospałość,
- apatia,
- różowy lub marmurkowaty kolor skóry,
- brak łez przy płaczu.
Co warto zapamiętać?
- Gorączka jest naturalnym mechanizmem walki z infekcją.
- Warto wiedzieć, od ilu stopni jest gorączka u dziecka – o gorączce mówimy od wartości 38°C.
- Jak zbić gorączkę u dziecka? Pomagają nawodnienie, chłodne okłady i odpowiednie leki.
- Wysoka gorączka może być objawem poważniejszej choroby – nie lekceważ sygnałów alarmowych.
- Rodzic ma prawo czuć się zaniepokojony. Jeśli coś wydaje się nie w porządku, zawsze lepiej skonsultować dziecko z lekarzem.
Gorączka u dziecka – najczęściej zadawane pytania
1. Czy gorączka u dziecka zawsze oznacza infekcję?
Najczęściej tak, ale może też wystąpić po szczepieniu, w wyniku odwodnienia lub przegrzania.
2. Jak często można podawać ibuprofen lub paracetamol?
Zgodnie z dawkowaniem podanym na ulotce lub przez lekarza, w zależności od masy ciała dziecka.
3. Czy można naprzemiennie podawać różne leki przeciwgorączkowe?
Można, ale wyłącznie po konsultacji z lekarzem — wymagane jest dokładne pilnowanie odstępów podawania leków.
4. Kiedy gorączka wymaga wizyty u pediatry?
Gdy utrzymuje się ponad 2 dni, towarzyszą jej objawy alarmowe lub dotyczy niemowlęcia poniżej 3 miesięcy.
Bibliografia
- Kopiński P., Gorączka, stan podgorączkowy – przyczyny i leczenie, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/175394,goraczka [dostęp: 30.11.2025].
- Fever in children, https://www.healthdirect.gov.au/fever-and-high-temperature-in-children [dostęp: 30.11.2025].
- Mania A. i in., Gorączka u dzieci – diagnostyka i leczenie, https://forumpediatrii.pl/artykul/goraczka-u-dzieci-diagnostyka-i-leczenie [dostęp: 30.11.2025].
- Twoje dziecko ma gorączkę – nie wpadaj w panikę!, https://www.szpitalslaski.pl/strona-380-twoje_dziecko_ma_goraczke_nie_wpadaj_w.html [dostęp: 30.11.2025].
- Szypowska A. i in., Gorączka, https://pediatria2.wum.edu.pl/sites/pediatria2.wum.edu.pl/files/2023-03/goraczka.pdf [dostęp: 30.11.2025].
Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Ewa Pszenna, lekarz internista