Zatkany nos bez kataru u dziecka – czy to wina suchego powietrza, czy pierwsza oznaka infekcji? 

Zatkany nos bez kataru u dziecka nie zawsze wynika z nadmiernego przebywania w pomieszczeniach o niskiej wilgotności. Niekiedy możne świadczyć o rozwijającej się infekcji, dlatego ważne jest poznanie przyczyny takiego stanu. Sprawdź, co może stać za tym objawem i jak właściwie go ocenić. 

Z artykułu dowiesz się: 

• jak objawia się zatkany nos u dziecka bez kataru, 

• o czym może świadczyć wiecznie zapchany nos, 

• jak leczyć niedrożność nosa spowodowaną infekcjami, 

• jak przeciwdziałać niedrożności nosa spowodowanej suchym powietrzem.  

Zatkany nos bez kataru u dziecka – jak się objawia?  

Niedrożność nosa może objawiać się m.in. oddychaniem przez usta, chrapaniem, zaburzeniami snu, problemami z przyjmowaniem posiłków ¹. Ma to związek ze zmniejszonym przepływem powietrza przez jamy nosa, a zwykle wynika z obrzęku błony śluzowej ².  

Ponadto – w zależności od przyczyny problemu – zatkany nos u dziecka bez kataru może wiązać się z takimi objawami jak np.: 

• nieżyt gardła i krtani, zapalenie ucha środkowego, zapalenie spojówek ³,   

• kaszel, gorączka, bóle głowy ²,  

• łzawienie, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, upośledzenie węchu, chrapanie ⁴, 

• gorączka, pogorszenie samopoczucia, uczucie rozbicia, pogorszenie apetytu ⁵.  

Warto więc wziąć pod uwagę nie tylko sam fakt, że dziecko ma wiecznie zapchany nos, ale też objawy towarzyszące – o ile występują.  

O czym może świadczyć zatkany nos u dziecka bez kataru? 

Zatkany nos bez kataru może mieć wiele przyczyn: począwszy od przeszkód mechanicznych (np. skrzywionej przegrody, przerostu migdałka gardłowego, obecności ciała obcego), poprzez polipy i alergie, a skończywszy na infekcjach wirusowych ² czy nawet przewlekłym niealergicznym nieżytem nosa ⁶.  Jednak często rodzice rozpatrują zatkany nos u dziecka bez kataru pod kątem suchego powietrza oraz zbliżającej się infekcji wirusowej. 

Niealergiczny nieżyt nosa wywołany suchym powietrzem 

Uczucie zatkanego nosa to objaw, za występowanie którego mogą odpowiadać czynniki powodujące drażnienie błony śluzowej nosa, w tym suche powietrze ⁶. Problem ten nasila się w okresie grzewczym, kiedy to spada wilgotność powietrza w pomieszczeniach z powodu włączonego ogrzewania i zbyt rzadkiego wietrzenia. Podobnie może być latem – włączony klimatyzator nie tylko schładza, ale i wysusza powietrze, co może drażnić błonę śluzową nosa. 

W przypadku niealergicznego nieżytu nosa można także zaobserwować takie objawy jak np. suchy kaszel, kichanie ⁶. Ponadto zatkany nos u w nocy u dziecka może nasilać się po przyjęciu pozycji leżącej ⁷.  

Infekcje wirusowe  

Infekcje wirusowe często objawiają się uczuciem zatkanego nosa w połączeniu z wydzieliną. Czasami jednak suchy nos u dziecka, wrażenie drapania czy pieczenia w środku mogą wskazywać na rozwijające się przeziębienie. Dopiero potem pojawia się wodnisty katar, który w kolejnych dniach staje się coraz bardziej gęsty, a nawet przybiera żółtawe lub zielonkawe zabarwienie ⁸.  

Zatkany nos u dziecka bez kataru może także zwiastować rozwijające się zapalenie zatok przynosowych. Wówczas objawami towarzyszącymi są m.in. uczucie ucisku lub rozpierania w obrębie twarzy, wrażenie zwiększonego ciśnienia w uchu, bóle uszu, a często też spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Ponadto pojawiają się objawy ogólne, np. zmęczenie, gorączka, uczucie rozbicia ⁵.  

Jak diagnozować zatkany nos bez kataru u dziecka? 

Aby ustalić przyczynę zatkanego nosa bez kataru u dziecka, lekarz zbiera dokładny wywiad, uwzględniający m.in. ²: 

• stopień nasilenia objawów, ich charakter (ostry czy łagodny, stały czy przewlekły), 

• dolegliwości towarzyszące, które mogą powiedzieć wiele o powodach niedrożnego nosa.  

Jeśli zajdzie taka konieczność, lekarz może skierować na dalszą diagnostykę, np. rynoskopię przednią i tylną, endoskopowe badanie jamy nosa i części nosowej gardła, testy alergiczne (przy podejrzeniu alergii całorocznej). Niekiedy przeprowadza się też diagnostykę w kierunku mukowiscydozy czy zespołów zaburzeń ruchomości rzęsek nabłonka oddechowego ².     

Co na zatkany nos u dziecka bez kataru? 

Sposób postępowania w przypadku zatkanego nosa bez kataru zależy od przyczyny problemu. Jeśli powodem jest suche powietrze, wówczas zaleca się stosowanie nawilżaczy powietrza lub zawieszanie pojemników z wodą na kaloryferach (szczególnie w sezonie grzewczym). Optymalna wilgotność powietrza powinna wynosić 40-60%, jednak alergicy potrzebują nieco niższej wilgotności – nawet poniżej 50% (głównie w przypadku osób uczulonych na roztocze kurzu domowego) ⁹.  

W przypadku zatkanego nosa spowodowanego infekcją, np. zapaleniem zatok przynosowych, dobre efekty przynoszą donosowe rozwory chlorku sodu – izotoniczne lub hipertoniczne. Można także stosować leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa do aplikowania miejscowego – jednak nie dłużej niż 5 dni ¹⁰.     

Co warto zapamiętać? 

• Zatkany nos bez kataru u dziecka może mieć wiele przyczyn: począwszy od przebywania w nadmiernie suchych pomieszczeniach aż po infekcje wirusowe. 

• Diagnostyka uwzględnia wywiad lekarski oraz – w zależności od podejrzeń – dodatkowe badania diagnostyczne, np. testy alergiczne, badanie endoskopowe jamy nosowej. 

• Na niedrożność nosa spowodowaną infekcją, stosuje się roztwory soli morskiej donosowe, ewentualnie leki obkurczające błonę śluzową nosa.  

• Jeśli zatkany nos jest spowodowany suchym powietrzem, zaleca się nawilżanie powietrza – wilgotność powinna wahać się w granicach 40-60%. 

Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Marlena Stęplowska – technik farmaceutyczny