Katar spływający po tylnej ścianie gardła – jak go zatrzymać domowymi sposobami? 

Ciągłe odchrząkiwanie, kaszel, uczucie guli w gardle to uciążliwe objawy, które mogą wskazywać na katar spływający po tylnej ścianie gardła. Dowiedz się, czy zawsze świadczy o infekcji i sprawdź, jak go zatrzymać domowymi sposobami.

Z artykułu dowiesz się: 

• czym charakteryzuje się katar spływający do gardła, 

• skąd się bierze spływający katar, 

• jak łagodzić katar spływający po gardle, 

• jak leczyć przyczynowo katar spływający po tylnej ścianie gardła.  

Katar spływający do gardła – czym się różni od zwykłego kataru? 

Katar spływający po tylnej ścianie gardła nieco różni się od zwykłego kataru. Często towarzyszą mu dodatkowe odczucia, które powodują dyskomfort. Są to ¹: 

• kaszel, 

• odchrząkiwanie, 

• uczucie guli w gardle.  

Natomiast „zwykły” katar charakteryzuje się zwykle wodnistą postacią (niekiedy śluzową) i wyciekiem przednim obustronnym ². To z kolei wymusza potrzebę częstego wydmuchiwania nosa.  

Skąd się bierze katar spływający do gardła? 

Katar spływający do gardła określa się mianem zespołu przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła – PNDS (z ang. post nasal drip syndrome) ¹. Wśród jego przyczyn wymienia się m.in. ³: 

• ostre lub przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, 

• zapalenie błony śluzowej nosa (alergiczne lub niealergiczne), 

• chorobę refleksową przełyku. 

Jeżeli więc wydzielina w gardle utrzymuje się dłuższy czas, warto udać się do przychodni. Lekarz – na podstawie wywiadu medycznego oraz ewentualnych dodatkowych badań – dokona rozpoznania i dobierze odpowiednie leczenie.

W przypadku podejrzenia alergii czy refluksu, może skierować do lekarzy konkretnych specjalizacji, np. alergologa, gastrologa.  

Domowe sposoby na katar spływający po tylnej ścianie gardła 

Katar spływający po tylnej ścianie gardła można łagodzić domowymi sposobami, choć sama dolegliwość może nawracać – do czasu usunięcia przyczyny. Co się sprawdzi jako wsparcie? 

• Płukanie jamy nosowej hipertonicznym roztworem NaCl pomaga zmniejszyć uciążliwość objawów w przypadku wydzieliny charakterystycznej dla przewlekłego zapalenia zatok ⁴.  

• Płukanie nosa izotonicznym roztworem soli fizjologicznej (0,9% NaCl) może okazać się pomocne w nieżycie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych ⁵.  

• Jeśli flegma w gardle powoduje kaszel, można sięgnąć po syropy ze składnikami rozrzedzającymi wydzielinę – tzw. mukolityki ⁶.  

• Nebulizacje solą fizjologiczną (izotoniczną) lub ektoiną – przyczyniają się do nawilżenia błon śluzowych. Natomiast wykorzystanie soli hipertonicznej może wspomóc oczyszczanie dróg oddechowych. Ważne jest to, aby podczas nebulizacji oddychać ustami, a nie nosem ⁷.  

Katar spływający do gardła – ważne leczenie przyczynowe  

Katar spływający do gardła nie jest jednostką chorobową, lecz stanowi zespół objawów wynikających z nadmiernej pracy gruczołów wydzielniczych błon śluzowych nosa i zatok przynosowych ³. Dlatego ważne jest nie tylko samo upłynnianie wydzieliny, ale przede wszystkim leczenie przyczynowe.  

Jak leczyć ostre i przewlekłe zapalenie zatok? 

Ostre zapalenie zatok przynosowych o podłożu wirusowym należy leczyć objawowo, tj. stosować preparaty łagodzące dolegliwości. Zaleca się podawanie leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych, leków obkurczających naczynia oraz zmniejszających wydzielanie. Jeśli wydzielina staje się gęsta i śluzowa oraz powoduje kaszel, można podawać leki mukolityczne i wykrztuśne ⁸.  

Przewlekłe zapalenie zatok leczy się przede wszystkim glikokortykosteroidami donosowymi ⁹.  

Jak leczyć alergiczny nieżyt nosa? 

Jeśli spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła jest jednym z objawów alergicznego nieżytu nosa, w pierwszej kolejności należy unikać ekspozycji na dany alergen wywołujący reakcję uczuleniową, np. roztocza kurzu domowego, pyłki konkretnych roślin ¹⁰. 

Koniecznością może okazać się też leczenie farmakologiczne – najlepiej włączane stopniowo, w zależności od tego, jak bardzo nasilone są objawy. Zaleca się m.in. donosowe glikokortykosteroidy, leki przeciwhistaminowe II generacji (z uwagi na lepszą tolerancję organizmu), leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa ¹⁰.  

Co na chorobę refleksową przełyku? 

Jednym z pozaprzełykowych objawów choroby refluksowej jest ściekanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, któremu towarzyszy odchrząkiwanie. W takiej sytuacji koniecznością jest leczenie choroby podstawowej, tj. zmiana diety i przyjmowanie leków należących do grupy inhibitorów pompy protonowej ¹¹.  

Co warto zapamiętać? 

• Katar spływający po tylnej ścianie gardła nie zawsze wskazuje na przeziębienie.  

• Gęsta, spływająca wydzielina może świadczyć np. o ostrym lub przewlekłym zapaleniu zatok przynosowych, alergicznym nieżycie nosa, chorobie refleksowej. 

• Domowe sposoby na katar spływający po gardle pozwalają na łagodzenie objawów, m.in. kaszlu produktywnego.  

• Aby upłynnić zalegającą wydzielinę, zaleca się nebulizacje solą fizjologiczną, płukanie jamy nosowej solą fizjologiczną, stosowanie syropów ze składnikami rozrzedzającymi flegmę. 

• Aby pozbyć się kataru, koniecznością jest leczenie choroby podstawowej. Sposób postępowania zależy od tego, jakie schorzenie wywołuje katar spływający po tylnej ścianie gardła.   

Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Marlena Stęplowska – technik farmaceutyczny