Olej z wątroby rekina na odporność – kiedy go stosować? 

Olej z wątroby rekina uchodzi za produkt będący naturalnym wsparciem odporności. Jego popularność wynika głównie z obecności związków wpływających na funkcjonowanie układu immunologicznego. Dowiedz się, jakie właściwości mają alkiloglicerole oraz skwalen i sprawdź, kiedy warto włączyć suplementację. 

Z artykułu dowiesz się: 

• czym jest olej z wątroby rekina i czym różni się od tranu, 
• jakie właściwości mają alkiloglicerole (AKG) i skwalen, 
• w jaki sposób olej z wątroby rekina wpływa na odporność, 
• kiedy warto rozważyć suplementację, 
• jak długo stosować olej z wątroby rekina, 
• czy olej z wątroby rekina może wspierać organizm w okresie przeziębienia i rekonwalescencji.

Czym jest olej z wątroby rekina?

Olej z wątroby rekina (SLO) jest tłuszczem pozyskiwanym z wątroby wybranych gatunków rekinów, głównie głębinowych, m.in. Centrophorus squamosus, Cetorhinus maximus, Squalus acanthias ¹. Ich wątroby mogą stanowić kilkanaście procent masy ciała, pełniąc rolę magazynu tłuszczów. Surowiec ten jest od lat wykorzystywany w suplementacji – głównie w kontekście odporności i rekonwalescencji ². 

Z jego cennych właściwości korzystali przed laty przez rybaków ze Szwecji i Norwegii, wspomagając w ten sposób leczenie ran, infekcji dróg oddechowych, chorób przewodu pokarmowego czy limfadenopatii ³.  

Przeczytaj także: Witamina D – jak wpływa na odporność i gdzie jej szukać? 

Olej z wątroby rekina a tran 

Olej z wątroby rekina nie jest surowcem tożsamym z tranem i innymi olejami rybimi. Wszystkie są źródłem tłuszczów morskich, jednak to SLO charakteryzuje się wysoką zawartością substancji o właściwościach wpływających na funkcje układu odpornościowego. Natomiast pozostałe oleje rybne stanowią przede wszystkim źródło kwasów omega-3 (głównie DHA i EPA) ³.  

Jak olej z wątroby rekina pomaga na odporność?

Za właściwości wspierające odporność odpowiadają przede wszystkim skwalen i alikiloglicerole (AKG), natomiast w mniejszym stopniu kwasy omega-3 (stanowią one zaledwie 5% surowca) ³. Są to związki, które mogą wpływać nie tylko na odporność wrodzoną, ale również na procesy związane z regulowaniem stanu zapalnego ².  

O ile nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 wykazują właściwości przeciwzapalne, o tyle związki skwalenu i AKG nasilają odpowiedź prozapalną. W ten sposób dochodzi do aktywowania niektórych elementów układu odpornościowego ³.  

Immunostymulujące właściwości AKG 

Alikiloglicerole przyczyniają się do stymulowania produkcji przeciwciał oraz wzmacniania funkcji receptorów Fc (białek obecnych na powierzchni komórek odpornościowych) w układzie odpornościowym ¹.   

Ponadto mogą wpływać na mediatory stanu zapalnego,  m.in. pochodne PAF i THP-1 , a także ograniczać uwalnianie kwasu arachidonowego, z którego powstają związki uczestniczące w reakcji zapalnej ⁴. 

Rola skwalenu w odpowiedzi zapalnej 

Skwalen wpływa na przebieg odpowiedzi immunologicznej i stanu zapalnego. Jego rolą nie jest bezpośrednie zwalczanie patogenów, a wspieranie mechanizmów regulujących reakcję układu odpornościowego. Przyczynia się do zwiększenia aktywności limfocytów T i makrofagów ¹.   

Kiedy sięgnąć po olej z wątroby rekina? 

Z uwagi na właściwości skwalenu i alkilogliceroli olej z wątroby rekina można stosować przez cały, rok, jednak stosuje go zwykle w okresie zwiększonego ryzyka infekcji, zwłaszcza jesienią i zimą.  
 
Suplementację można rozważyć m.in.: 

• w okresie zwiększonej podatności na infekcje, 
• podczas rekonwalescencji,
• przy zmęczeniu i stresie, które osłabiają odporność,
• u osób starszych, u których odpowiedź immunologiczna jest osłabiona. 

Olej z wątroby rekina warto traktować jako wsparcie organizmu, a nie sposób leczenia infekcji czy zapobieganie przeziębieniu. Dobrym pomysłem może okazać się regularna suplementacja rozpoczęta jeszcze przed sezonem przeziębień, najlepiej po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. 

Sprawdź także: Czynniki osłabiające odporność – czego unikać, by nie chorować częściej?

Co warto zapamiętać? 

• Olej z wątroby rekina zawiera alkiloglicerole (AKG), skwalen oraz kwasy omega-3. 
• Jego działanie wiąże się głównie ze wspieraniem pracy układu odpornościowego.
• Suplementacja może być pomocna szczególnie jesienią i zimą oraz w okresie rekonwalescencji. 
• Najlepsze efekty obserwuje się przy regularnym stosowaniu przez kilka tygodni. 
• Olej z wątroby rekina nie zastępuje leczenia ani zdrowego stylu życia. 
• Przed długotrwałą suplementacją warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. 

Artykuł zweryfikowany przez eksperta: Marlena Stęplowska – technik farmaceutyczny