Spis treści
Chociaż przeziębienie zwykle ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie, możesz się wesprzeć domowymi metodami. Lipa, czarny bez czy malina od wieków są wykorzystywane w fitoterapii jako wsparcie w łagodzeniu objawów infekcji wirusowych. Dowiedz się, co warto pić, aby wspomóc walkę z przeziębieniem.
Z artykułu dowiesz się:
- dlaczego trzeba zadbać o odpowiednie nawodnienie w okresie infekcji wirusowej,
- jak nawadniać organizm,
- jakie napary ziołowe na przeziębienie są polecane,
- jak przyrządzić herbatę z lipy,
- jak działa czarny bez na przeziębienie,
- czy warto pić sok z malin na przeziębienie.
Nawodnienie – ważny element walki z wirusami
W walce z przeziębieniem ważne jest nie tylko przyjmowanie leków przeciwbólowych czy łagodzących kaszel. Ogromną rolę odgrywa nawodnienie, ponieważ organizm traci wodę z powodu podwyższonej temperatury ciała, nadmiernej potliwości czy szybszego oddychania 1,2, 3.
Warto wiedzieć! Zdrowy człowiek traci ok. 600 ml wody dziennie z powodu oddychania przez usta. W przypadku osoby zmagającej się z gorączką ta utrata będzie jeszcze większa 3.
Koniecznością jest więc stałe uzupełnianie płynów – z uwzględnieniem zwiększonej ich utraty wynikającej z objawów przeziębienia czy innej infekcji wirusowej. Szacuje się, że każdy 1oC przekraczający optymalną temperaturę ciała wymusza uzupełnienie płynów w ilości 10-15% większej niż wynika to z dziennego zapotrzebowania osoby zdrowej 4,5.
Przykładowo, jeśli dziennie Twój organizm potrzebuje 2 l płynów, a w okresie infekcji wirusowej zmagasz się z gorączką wynoszącą 38oC, musisz zwiększyć ilość płynów do 2,2-2,3 l. Wychodzi to mniej więcej dodatkowa 1 szklanka.
Jak nawadniać organizm w okresie infekcji wirusowej?
Odpowiednie nawodnienie jest jedną z niefarmakologicznych metod leczenia przeziębienia, obok zapewnienia chłodnego powietrza w pomieszczeniu czy właściwie skomponowanej diety 6.
Najważniejsze jest to, aby wypijać odpowiednią ilość płynów, natomiast mniejsze znaczenie ma to, co będziesz pić. Niemniej jednak zaleca się wypijanie niegazowanej wody mineralnej zamiast słodzonych napojów gazowanych 7. Dobrym pomysłem nie jest też przyjmowanie napojów schłodzonych w lodówce 8.
Można także zastosować różnego rodzaju napary na przeziębienie, w tym herbaty ziołowe.
Jakie napary na przeziębienie?
Napary na przeziębienie dobrze sprawdzają się w przypadku łagodzenia podwyższonej temperatury ciała. Szczególną rolę odgrywają zioła na przeziębienie o właściwościach napotnych, które wpływają na uwrażliwienie gruczołów potowych 6.
Warto wiedzieć! Ziołowe herbaty na przeziębienie, których składniki wykazują właściwości napotne, przynoszą najlepsze efekty, gdy są wypijanie w godzinach popołudniowych 6.
Herbata z lipy (kwiat lipy)
Kwiat lipy (Tiliae flos) powinien być pozyskiwany z lipy drobnolistnej (Tilia cordata) lub lipy szerokolistnej (Tilia platyphyllos) 6. Ekstrakt wykazuje właściwości przeciwzapalne, napotne, rozkurczające, a poprzez łagodzenie objawów – przyczynia się do poprawy samopoczucia 7. Ponadto wspomaga działanie odprężające, ale działa słabo uspokajająco 6,9.
Aby przyrządzić napar na przeziębienie z kwiatów lipy, należy 150 ml wrzącej wody zalać 6:
- 1,5 g kwiatów – w przypadku młodzieży i dorosłych,
- 1,0 g kwiatów – w przypadku dzieci w wieku 4-12 lat.
Taką porcję naparu można pić od 2 do 4 razy dziennie 6.
Herbata z czarnego bzu
Czarny bez (Sambucus nigra) to roślina, która od wieków jest wykorzystywana jako wsparcie w leczeniu wielu dolegliwości. Właściwości zależą m.in. od wykorzystanej części morfologicznej, np. kwiatostanu, owoców, liści, korzeni 9.
Herbata z czarnego bzu (a dokładniej z kwiatostanu) wykazuje podobne właściwości jak herbata z lipy. Zaleca się, aby przyrządzić napar na przeziębienie z 6:
- 3 łyżeczek kwiatów bzu – dzieciom od 1. do 4. roku życia,
- 3 łyżek kwiatów bzu czarnego – dzieciom powyżej 4. roku życia.
Herbata z malinami na gorączkę
Zarówno liście, jak i owoce maliny wykazują właściwości napotne, przeciwgorączkowe 6,10 i przeciwwirusowe, za które odpowiada kwas elagowy 10. W okresie infekcji wirusowej warto więc wspomóc się herbatą z malinami na gorączkę 6.
Do zwykłej herbaty można dodać sok z malin lub rozpuścić go w przegotowanej wodzie. Można też zaparzyć suszone owoce 6 lub przygotować napar z liści – wystarczy ich garść zalać szklanką wrzącej wody. Po ok. 10-15 minutach taka ziołowa herbata na przeziębienie jest gotowa (wcześniej można odcedzić susz) 10.
Co warto zapamiętać?
- W okresie infekcji wirusowych – szczególnie przebiegających z gorączką – ważne jest odpowiednie nawodnienie. Zaleca się zwiększyć ilość płynów o 10-15% w przypadku wzrostu temperatury ciała o każdy 1oC powyżej optymalnych wartości.
- Wypijać można nie tylko wodę niegazowaną, ale również napary ziołowe na przeziębienie, np. z kwiatów lipy, kwiatów i owoców czarnego bzu, liści malin.
- W okresie przeziębienia poleca się także wypijanie soku z malin – najlepiej przyrządzanego samodzielnie.
Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Marlena Stęplowska – technik farmaceutyczny
FAQ
1. Co pić na przeziębienie?
W przypadku przeziębienia ważne jest odpowiednie nawadnianie organizmu. Poza wodą, możesz pić także różnorodne napary ziołowe na przeziębienie, np. z jeżówki, kory wierzby, z liści malin. Dobrze sprawdzi się też herbata z lipy – napar wykazuje właściwości napotne i łagodzące kaszel.
2. Co wziąć na silne przeziębienie?
Przeziębienie ustępuje samoistnie, jednak w przypadku silnych objawów, warto wspomagać się: lekami przeciwbólowymi i przeciwgorączkowymi, lekami zmniejszającymi obrzęk błony śluzowej nosa, lekami łagodzącymi suchy kaszel lub kaszel mokry. Możesz też sięgnąć po preparaty wieloskładnikowe, np. zawierające paracetamol (działa przeciwbólowo), fenylferynę (przyczynia się do udrożnienia nosa), witaminę C (wspomaga odporność). Ważny jest także odpoczynek.
3. Jak odróżnić przeziębienie od grypy?
Objawy przeziębienia narastają stopniowo i są dość łagodne. Natomiast grypa pojawia się nagle – często rozpoczyna się wysoką gorączką dochodzącą do 39oC. W chorobie przeziębieniowej suchy kaszel pojawia się rzadko, natomiast jest częsty przy grypie. Podobnie jest z osłabieniem – przy przeziębieniu nie jest ono tak silne jak przy grypie. Jeżeli podejrzewasz, że chorujesz na grypę, możesz wykonać domowy test płytkowy.
Bibliografia
- Witryna:https://www.joyofpediatrics.com/blog/1276569-the-importance-of-hydration-during-a-childs-fever/(dostęp: 17.02.2026).
- Kuchar E.Jednym z objawów gorączki jest tachykardia, nawet u dziecka w dobrym stanie. Kiedy powinna wzbudzać niepokój lekarza. 5000 pytań z pediatrii. Medycyna Praktyczna:https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.1.5.16. (dostęp: 17.02.2026).
- Zieliński J, Przybylski J. Ile wody tracimy z oddechem?Pneumonol.Alergol. Pol. 2012; 80, 3: 339–342.
- Wiercińska M, Kudłacz P. Objawy odwodnienia u dzieci i dorosłych. Medycyna Praktyczna:https://www.mp.pl/pacjent/objawy/344290,objawy-odwodnienia-u-dzieci-i-doroslych(dostęp: 17.02.2026).
- Chapter4 – Fluid Management. Pediatric Clinical Practice Guidelines for Nurses in Primary Care. Health Canada; 2010.
- KrzywiakD, Matławska I. Fitoterapia w przeziębieniach u dzieci. Forum Pediatrii praktycznej: https://forumpediatrii.pl/artykul/fitoterapia-w-przeziebieniach-u-dzieci (dostęp: 17.02.2026).
- Mejza Przeziębienie – przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie. Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/grypa/przeziebienie/61668,przeziebienie-przyczyny-objawy-leczenie-i-zapobieganie (dostęp: 17.02.2026).
- Mejza Najważniejsze zalecenia dla przeziębionych. Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/grypa/przeziebienie/61677,najwazniejsze-zalecenia-dla-przeziebionych (dostęp: 17.02.2026).
- Willak-JancE. Fitoterapia w leczeniu i profilaktyce infekcji dróg oddechowych u dzieci. Lekarz POZ. 2025;11(4):278-286.
- Wnęk D. Maliny. Medycyna Praktyczna:https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/147371,maliny(dostęp: 17.02.2026).