Ból gardła bez gorączki – czy to zawsze przeziębienie? 

Ból gardła, któremu nie towarzyszy gorączka, często kojarzy się ze zwykłym przeziębieniem. Jednak nie zawsze jest to objaw wskazujący na infekcję wirusową, dlatego ważne jest prawidłowe rozpoznanie przyczyny. Dowiedz się, kiedy ból gardła wskazuje na przeziębienie, a kiedy na inne schorzenia.

Z artykułu dowiesz się: 

• jak rozpoznać przeziębienie, 

• czy przeziębienie może przebiegać z gorączką, 

• jakie są inne przyczyny bólu gardła niż infekcja wirusowa, 

• jakie domowe metody sprawdzą się na czerwone gardło, 

• po jakie apteczne preparaty można sięgnąć w przypadku bólu gardła.  

Jakie są typowe objawy przeziębienia? 

Przeziębienie rozpoczyna się zwykle pogorszeniem samopoczucia oraz uczuciem pieczenia / drapania w nosie. Następnie pojawia się wodnisty katar, a u niektórych osób występuje kaszel¹. Wiele osób uskarża się również na zapalenie gardła, które manifestuje się bólem, zaczerwienieniem. Możliwe jest też występowanie grudek zapalnych na tylnej ścianie gardła oraz na łukach podniebiennych².  

Warto wiedzieć! Nawet 90% infekcji z bólem gardła ma podłoże wirusowe³. 

Takie objawy utrzymują się około 7 dni, ale zwykle po 3-4 dniach mają największe nasilenie. Potem zaczynają stopniowo słabnąć, prowadząc do wyzdrowienia¹.  

Kiedy występuje gorączka przy przeziębieniu? 

Osoby dorosłe zmagające się z przeziębieniem nie mają zwykle gorączki. W pierwszych dniach choroby u niektórych może pojawiać się natomiast podwyższona temperatura ciała, która oscyluje w granicach 37-38^oC¹. Natomiast gorączka przy przeziębieniu, o ile w ogóle występuje – częściej pojawia się u dzieci.  

Najczęstsze przyczyny bólu gardła bez gorączki 

Chociaż ból gardła bez gorączki to najczęściej efekt przeziębienia, przyczyn takiego stanu jest znacznie więcej. Co istotne, nie wszystkie mają związek z infekcją dróg oddechowych.  

Obecność ciała obcego lub oparzenie 

Ból gardła, któremu nie towarzyszy gorączka, może być spowodowany utknięciem ciała obcego, np. kawałka pożywienia. W tym przypadku ból jest ostry, kłujący, utrudnia przełykanie i nasila się podczas połykania⁴. Jeśli doszło do skaleczenia błony śluzowej, ślina może być podbarwiona krwią³.  

Ból gardła o podobnym charakterze może świadczyć o oparzeniu, np. gorącą herbatą^3,4. 

Choroba refluksowa przełyku 

Ból przy połykaniu, któremu towarzyszą np. zgaga, ból brzucha w nocy, mogą świadczyć o chorobie refluksowej przełyku⁵. W tym przypadku koniecznością jest konsultacja gastrologiczna, aby potwierdzić schorzenie⁶.  

Choroba nowotworowa gardła  

Jeżeli ból gardła trwa od dłuższego czasu i nie jest związany z infekcją, warto wykonać badania w kierunku choroby nowotworowej. W tym przypadku zwykle jest to ból jednostronny, może towarzyszyć mu szczękościsk i ból ucha. Ponadto często wyczuwalny jest guz na szyi^3,4.  

Przewlekłe zapalenie gardła  

Do przewlekłego zapalenia gardła prowadzi długotrwałe drażnienie błony śluzowej gardła przez różne czynniki, np. alergeny, substancje chemiczne w miejscu pracy, dym papierosowy, nadużywanie głosu związane z wykonywanym zawodem, ciągłe narażenie na suche lub klimatyzowane powietrze⁷.  

W przewlekłym zapaleniu gardła ważne są objawy dodatkowe, np. ataki kaszlu, częste odkrztuszanie, uczucie przeszkody w gardle, obecność gęstej wydzieliny. Jeśli zapalenie gardła ma charakter przerostowy, wówczas widoczne jest czerwone gardło z powiększonymi grudkami na tylnej ścianie⁷.  

Co na bolące i czerwone gardło? Domowe sposoby i preparaty 

Jeśli męczy Cię bolące i czerwone gardło, domowe sposoby mogą pomóc złagodzić dolegliwości. W przypadku ostrego zapalenia gardła o podłożu wirusowym, zaleca się płukanie gardła roztworem wody z solą i wykonywanie inhalacji izotonicznym roztworem soli fizjologicznej (0,9% NaCl)⁷. 

Ponadto można sięgnąć po dedykowane tabletki do ssania na ból gardła, które pomagają złagodzić dolegliwości (ulgę przynosi ich ssanie)¹. Składniki w nich zawarte działają objawowo, a w przypadku infekcji – również na jej przyczyny. Wybieraj preparaty z miodem, który nie tylko działa nawilżająco i powlekająco na błonę śluzową, ale również redukuje stan zapalny⁸. 

Jak leczyć przewlekłe zapalenie gardła?  

Jeżeli ból gardła ma związek z przewlekłym zapaleniem gardła, w pierwszej kolejności należy dotrzeć do przyczyny problemu, którą potwierdzi lekarz specjalista, np. laryngolog. Dopiero potem można zastosować leczenie przyczynowe, np. unikanie ekspozycji na czynniki drażniące.  

W przypadku przerośniętej błony śluzowej gardła można zastosować miejscowo roztwór azotanu srebra. Natomiast przy zapaleniu zanikowym sprawdzą się roztwory jodyny⁷.  

Ból gardła bez gorączki – kiedy powinien niepokoić?

Ból gardła bez gorączki może być jednym z objawów przeziębienia czy wirusowego zapalenia gardła i migdałków podniebiennych, ale też stanowić objaw wielu innych chorób. Do lekarza warto zatem zgłosić się, gdy⁴: 

• ból gardła ma charakter przewlekły, 

• dolegliwości pojawiły się nagle i nie towarzyszą mu inne objawy infekcji wirusowej, 

• ból gardła jest jednostronny i wyczuwasz guzek na szyi, 

• masz trudności w połykaniu, pojawiło się krwawienie.  

Lekarz zbierze wywiad i zleci wykonanie badań dodatkowych, o ile będą pomocne w postawieniu diagnozy. Następnie dobierze odpowiednią metodę leczenia.  

Co warto zapamiętać? 

• Ból gardła bez gorączki zwykle jest jednym z objawów przeziębienia lub łagodnej infekcji wirusowej. 

• Ból gardła z gorączką może wskazywać na przeziębienie u dzieci.  

• Jeśli bólowi gardła nie towarzyszą objawy przeziębienia lub innej infekcji wirusowej, można podejrzewać np. refluks przełyku, alergię, przewlekłe zapalenie gardła.  

• Na czerwone i bolące gardło można zastosować tabletki do ssania na gardło, płukanki z soli i wody, inhalacje roztworem 0,9% NaCl.  

• Do lekarza z bólem gardła należy się zgłosić, gdy dolegliwości pojawiają się nagle, ból występuje tylko po jednej stronie lub jeśli niepokoisz się występującymi objawami.  

Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Paulina Rynio-Kuźdub – mgr farmacji