Grypa żołądkowa a grypa sezonowa – czym różnią się objawy infekcji?

Grypa żołądkowa i grypa sezonowa to dwie różne infekcje, które – ze względu na podobną nazwę – i kilka zbieżnych objawów – mogą być mylone. Choć za obie odpowiadają wirusy, atakują inne układy, mają odmienny przebieg i sposób leczenia. Dowiedz się, jak odróżnić obie choroby.

Z artykułu dowiesz się:

• co to jest grypa żołądkowa,
• co wywołuje grypę sezonową,
• jakie są objawy grypy jelitowej, co wskazuje na zwykłą grypę,

jakie są cechy podobne i różnice między grypą żołądkową a grypą sezonową.

Czym jest grypa żołądkowa?

Grypa żołądkowa (grypa jelitowa) to potoczne określenie wirusowego zapalenia żołądka i jelit. Jest łagodnym zakażeniem, którego – w przeciwieństwie do grypy sezonowej – nie wywołuje wirus grypy. Za jelitówkę odpowiadają m.in. rotawirusy (częściej u niemowląt i dzieci),  kalicywirusy, astrowirusy, adenowirusy, norowirusy ¹.

Do zakażenia dochodzi ²:

• poprzez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną lub jej wydalinami (np. śliną, kałem);
• na skutek wdychania cząstek wirusa unoszonych w powietrzu , np. powstałych z wymiocin.

Osoba chora może zarażać jeszcze przez kilka dni po ustąpieniu objawów, ponieważ wirusy są wydalane z organizmu przez dłuższy czas ².

Grypa jelitowa – objawy

Zakażenia wirusowe żołądka i jelit mogą przebiegać bez żadnych wyraźnych symptomów, a niekiedy dają ciężką biegunkę z silnym odwodnieniem. Najczęściej jednak objawy grypy jelitowej to ¹:

• nagłe pogorszenie samopoczucia,
• bóle brzucha,
• nudności i wymioty,
• wodnista biegunka – bez domieszki krwi i śluzu,
• gorączka, której może towarzyszyć ból głowy, osłabienie.

Jeżeli dochodzi do odwodnienia w przebiegu jelitówki, wówczas zauważalne są jeszcze suchość skóry i błon śluzowych, niskie ciśnienie krwi. Przy znacznym odwodnieniu mocz zmienia barwę na ciemniejsze, a w skrajnych przypadkach dochodzi do bezmoczu ¹.

Ile trwa grypa żołądkowa?

Ostry okres grypy żołądkowej trwa 1-3 dni – w tym czasie pojawiają się pogorszenie samopoczucia, uczucie rozbicia, a następnie wymioty i biegunka. Po kilku dniach objawy ustępują samoistnie. Jeżeli jednak jelitówka ma nieco cięższy przebieg, dolegliwości mogą utrzymywać się nawet 7-10 dni ¹.

Grypa sezonowa ­– co to jest?

Grypa sezonowa jest ostrą chorobą wirusową, za występowanie której odpowiada wirus grypy typu A lub wirus grypy typu B ³. Największa zachorowalność przypada na okres od października do kwietnia ⁴.

Zakażenie przenosi się głównie drogą kropelkową, np. w następstwie kichania lub kasłania osoby chorej (szybko opadające kropelki z wirusami mogą dotrzeć na odległość do nawet 1,5 m), rzadziej przez bezpośredni kontakt ze skażonymi przedmiotami, czy niedostateczną higienę rąk ³.

Pacjent może zarażać jeszcze przed wystąpieniem pierwszych objawów grypy, a także nawet  przez 5-10 dni po pojawieniu się symptomów choroby ³.

Sezonowa grypa – objawy

Grypę sezonową charakteryzuje nagłe wystąpienie objawów ogólnych, m.in. wysokiej gorączki, dreszczy, uczucia rozbicia, bólu głowy, osłabienia. Zwykle po 3 dniach dochodzą dolegliwości ze strony układu oddechowego, np. suchy kaszel, ból gardła, katar o niewielkim nasileniu ⁴.

Choć zdarza się to rzadko, objawy zapalenia krtani lub ucha środkowego czy biegunka przy grypie mogą się pojawić³. 

Grypa sezonowa ustępuje samoistnie po 3-7 dniach, jednak kaszel może utrzymywać się nawet dłużej niż 2 tygodnie³.

Grypa żołądkowa a grypa sezonowa – cechy wspólne i różnice

Obie infekcje określane są mianem grypy, ale w rzeczywistości różnią się przyczyną, czasem trwania czy dominującymi objawami. Warto więc poznać cechy wspólne oraz różnice, aby podjąć odpowiednie działania w razie wystąpienia pierwszych symptomów choroby.

Tabela. Grypa żołądkowa a grypa sezonowa ^{1, 2, 3, 4}

Cecha	Grypa żołądkowa	Grypa sezonowa
Czynnik wywołujący	m.in. rotawirusy, norowirusy, adenowirusy	najczęściej wirus grypy typu A, wirus grypy typu B
Okres występowania	okres jesienny, styczeń-marzec	okres od października do kwietnia
Główne objawy	wymioty, wodnista biegunka	wysoka gorączka, ból głowy, ból gardła, bóle mięśni, kaszel
Początek choroby	nagły	nagły
Czas trwania	1-3 dni	3-7 dni
Droga zakażenia	kontakt z wydalinami chorego, droga pokarmowa	droga kropelkowa, rzadziej kontakt z zakażoną powierzchnią
Rozpoznanie	np. testy wykrywające antygen wirusa w kale	domowe testy na grypę / RSV / COVID-19

Warto wiedzieć! Wymioty przy wysokiej gorączce u dzieci wcale nie muszą wskazywać na grypę żołądkową. U maluchów takie objawy mogą sugerować również grypę sezonową ⁵.

Co warto zapamiętać?

• Grypa żołądkowa i grypa sezonowa to dwie różne choroby, wywoływane przez inne wirusy.
• Jelitówka to popularna nazwa wirusowego zakażenia żołądka i jelit, za które mogą odpowiadać m.in. rotawirusy, adenowirusy, norowirusy.
• Grypę sezonową wywołują wirusy grypy – zwykle typu A i typu B.
• Grypa żołądkowa objawia się wymiotami i biegunką, którym może towarzyszyć odwodnienie. Występuje także pogorszenie samopoczucia.

Typowe dla grypy sezonowej są: wysoka gorączka, uczucie rozbicia, ból gardła, ból głowy kaszel.

Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Paulina Rynio-Kuźdub – magister farmacji