Spis treści
Grypa u dzieci charakteryzuje się nagłym początkiem, dlatego trudno przeoczyć niepokojące objawy. Niemniej jednak może dawać symptomy występujące w przebiegu przeziębienia czy innych chorób związanych z układem oddechowym. Poznaj najczęściej występujące objawy oraz dowiedz się, na czym polega leczenie grypy u dziecka. To ważne – szczególnie w przypadku dzieci, które są częściej narażone na poważne powikłania.
Z tego artykułu dowiesz się:
- dlaczego grypa jest częstą chorobą u dzieci,
- jaki jest przebieg grypy,
- jakie są objawy grypy u dzieci,
- jak odróżnić grypę od przeziębienia,
- na czym polega leczenie grypy u dzieci
Skąd się bierze grypa u dzieci?
Grypa to powszechnie występująca choroba zakaźna układu oddechowego, za rozwój której odpowiadają wirusy grypy (u ludzi głównie typu A i typu B)1.
Bardzo często dotyka dzieci – i to z kilku powodów2:
- brak pamięci immunologicznej uwzględniającej wirusy grypy obecne w poprzednich sezonach epidemicznych,
- przebywanie w skupiskach dziecięcych, np. żłobkach, przedszkolach, szkołach, co sprzyja transmisji wirusa.
Głównym źródłem zakażenia jest chory człowiek, jednak do przeniesienia wirusa może dojść także wtedy, gdy chory nie ma jeszcze objawów3. Dzieci mogą zarażać innych nawet 6 dni przed i ponad 10 dni po wystąpieniu pierwszych dolegliwości4. Do zakażenia dochodzi przede wszystkim drogami: kropelkową, kontaktową oraz aerozolową5.
Warto wiedzieć! W sezonie infekcyjnym zapadalność na grypę u dzieci wynosi 20-30%, a najczęściej zdarza się grypa u przedszkolaków i u dzieci w wieku wczesnoszkolnym4.
Grypa w okresie wczesnodziecięcym wiąże się z większym ryzykiem rozwoju choroby o cięższym przebiegu i pojawienia się powikłań2, m.in. zapalenia ucha środkowego, zapalenia zatok, zapalenia płuc, zapalenia oskrzeli6.
Jak przebiega grypa u dzieci?
Przebieg grypy u dzieci jest zróżnicowany – choroba może dawać łagodne objawy, ale też powodować poważne dolegliwości. Na ciężki przebieg grypy narażone są przede wszystkim dzieci poniżej 5. roku życia – głównie niemowlęta oraz dzieci cierpiące na choroby przewlekłe4.
Grypa u dzieci: objawy
Grypa u dzieci objawy daje nagłe, podobnie jak u osób dorosłych. Są to zwykle:
- gorączka powyżej 38oC,
- kaszel,
- bóle mięśni,
- katar2.
Ponadto mogą występować takie symptomy jak: bóle stawów, bóle głowy, brak apetytu, osłabienie. W przypadku zakażenia wirusem grypy typu B mogą też występować objawy ze strony przewodu pokarmowego, np. wymioty czy nudności7.
Z reguły dzieci gorączkują silniej niż osoby dorosłe. Jednak wyjątek mogą stanowić niemowlęta – u nich temperatura ciała nie zawsze osiąga tak wysokie wartości jak u starszych dzieci i młodych dorosłych8. Jednak nawet łagodne objawy grypy u niemowląt mogą nasilić się w bardzo krótkim czasie, dlatego warto skonsultować się z lekarzem4.
| OBJAW | GRYPA | PRZEZIĘBIENIE |
| Początek choroby | Nagły | Stopniowy |
| Temperatura ciała | Powyżej 38oC | Nieznacznie podwyższona |
| Bóle mięśni | Bardzo często | Rzadko i nieznacznie |
| Brak apetytu | Często | Rzadko |
| Suchy kaszel | Często | Rzadko |
| Osłabienie | Często | Sporadycznie |
| Wymioty / Nudności | Występują | Brak |
W związku z tym, że grypa u przedszkolaka czy niemowlęcia może mieć różny przebieg, bardzo ważna jest obserwacja pociechy. Nietypowe objawy grypy u niemowląt – szczególnie poniżej 6. miesiąca życia – mogą obejmować m.in.:
- senność,
- nadmierną drażliwość,
- obniżoną temperaturę ciała,
- objawy typowe dla zapalenia ucha środkowego czy zapalenia krtani2.
W razie pogorszenia stanu zdrowia najlepiej niezwłocznie skonsultować się ponownie z pediatrą – tym bardziej, że mali pacjenci częściej narażeni są na powikłania pogrypowe.
Jak wygląda leczenie grypy u dziecka?
Leczenie grypy u dziecka odbywa się w oparciu o rozpoznanie przeprowadzone przez pediatrę. Lekarz nie zawsze może wziąć pod uwagę objawy kliniczne, ponieważ im młodsze dziecko, tym mniej specyficzne mogą być symptomy8. Dlatego pomocne mogą okazać się szybkie testy antygenowe, które wykrywają wirusy grypy2.
Podstawowy elementem postępowania terapeutycznego jest leczenie objawowe grypy, skoncentrowane na łagodzeniu uciążliwych dolegliwości. Uwzględnia ono8:
- podawanie leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych – np. paracetamolu,
- podawanie leków przeciwkaszlowych – w przypadku występowania męczącego i suchego kaszlu,
- stosowanie leków zmniejszających obrzęk błony śluzowej nosa.
Ponadto zaleca się odpowiednie nawodnienie, wypoczynek i pozostanie w domu – do 24 godzin od ustąpienia gorączki8, ale wiele zależy od ogólnego samopoczucia małego pacjenta.
Warto wiedzieć! W leczeniu objawowym grypy nie zaleca się podawania kwasu acetylosalicylowego u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia6.
Leczenie przyczynowe, tj. podawanie leków przeciwwirusowych zawierających inhibitory neuraminidazy (np. oseltamiwir doustnie, zanamiwir wziewnie) obejmuje wyłącznie dzieci do 2 lat oraz dzieci i młodzież z chorobami przewlekłymi (m.in. układu oddechowego, sercowo-naczyniowego, metabolicznymi, nerwowo-mięśniowego)7.
Co warto zapamiętać?
- Grypa jest częstą chorobą o podłożu wirusowym, która dotyka dzieci w różnym wieku.
- Objawy grypy u dzieci często są podobne do objawów choroby występującej u dorosłych.
- Objawy grypy u niemowląt mogą być niespecyficzne, dlatego trzeba uważnie obserwować maluchy.
- Leczenie grypy obejmuje głównie łagodzenie objawów, m.in. poprzez przyjmowanie leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych, przeciwkaszlowych – w zależności od objawów.
- Leki przeciwwirusowe podaje się wyłącznie dzieciom do 2. roku życia oraz dzieciom i młodzieży z chorobami przewlekłymi.
Grypa u dzieci – najczęściej zadawane pytania
1. Ile trwa grypa u dziecka?
Grypa u dziecka, podobnie jak w przypadku osób dorosłych, trwa średnio 7 dni, o ile nie doszło do powikłań. Natomiast kaszel może utrzymywać się nawet do 2 tygodni.
2. Czy dzieciom podaje się leki przeciwwirusowe na grypę?
Leczenie grypy u dziecka zwykle nie wymaga podawania leków przeciwwirusowych. Wyjątek stanowią dzieci poniżej 2. roku życia – w ich przypadku lekarz może zlecić przyjmowanie oseltamiwiru lub zanamiwiru, które należą do inhibitorów neuraminidazy. Takie leki przeciwwirusowe są dostępne wyłącznie na receptę i należy je dawkować zgodnie z zaleceniami lekarza.
3. Jakie są powikłania po grypie u dzieci?
Typowe powikłania po grypie u dzieci to m.in. zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok. W niektórych przypadkach dochodzi do niewydolności oddechowej czy zaostrzenia choroby podstawowej.
4. Jak uchronić się przed grypą u przedszkolaka?
Profilaktyka obejmuje przede wszystkim przestrzeganie zasad higieny, tj. częste i dokładne mycie rąk, unikanie kontaktu z osobami zakażonymi. Ponadto zalecane są coroczne szczepienia przeciw grypie u wszystkich dzieci poniżej 6. miesiąca życia.
Bibliografia
1. Kudłacz P. Szczepienie przeciwko grypie dzieci – od kiedy można szczepić. Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/szczepienia/szczepienia-i-szczepionki/65166,szczepienie-przeciwko-grypie-dzieci-od-kiedy-mozna-szczepic (dostęp: 27.11.2025)
2. Wytyczne Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce (2019). Zapobieganie, rozpoznawanie i leczenie grypy. Kraków 2019
3. Mrukowicz J., Sawiec P., Dubiel B., Mejza F. Grypa – jak się zarażamy. Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/grypa/grypasezonowa/48211,grypa-jak-sie-zarazamy (dostęp: 27.11.2025)
4. Stawińska-Wieczorek W. Grypa u dziecka. Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/laryngologia/387705,grypa-u-dziecka (dostęp: 27.11.2025)
5. Szymczuk, E., Woźniak‑Kosek, A., Grypa. Lekarz Wojskowy, 2019; 97 (4): 357–365
6. Jagielska A., Kozłowska A., Nitsch-Osuch A., Zasztowt M., Grypa sezonowa u dzieci nadal wyzwaniem w praktyce lekarza pediatry, Forum Pediatrii praktycznej: https://forumpediatrii.pl/artykul/grypa-sezonowa-u-dzieci-nadal-wyzwaniem-w-praktyce-lekarza-pediatry (dostęp: 27.11.2025)
7. Zawłocka E., Chwiećko J., Jackowska T., Zachorowania na grypę u dzieci do 2. roku życia, Nowa Pediatria 3/2016: 105-112
8. Sybilski AJ, Mastalerz-Migas A, Jackowska T, Woroń J, Kuchar E, Doniec Z: Rekomendacje postępowania w grypie u dzieci – KOMPAS GRYPA 23/24. Aktualizacja na sezon 2023/2024. Pediatr Med Rodz 2023; 19 (4): 273–283. DOI: 10.15557/PiMR.2023.0047
Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Marlena Stęplowska – technik farmaceutyczny
Udostępnij
