Leczenie grypy u dzieci – co na grypę dla dziecka zastosować?

Spis treści

Nawet 30% dzieci choruje na grypę, z czego większość zakażeń rozwija się u przedszkolaków oraz dzieci w wieku wczesnoszkolnym1. Z uwagi na wysoką zaraźliwość, uciążliwe objawy, ryzyko ciężkiego przebiegu choroby oraz możliwość wystąpienia powikłań, koniecznością jest leczenie grypy u dzieci. Sprawdź, jakie są rekomendacje w tym aspekcie.

Z tego artykułu dowiesz się:

jak przebiega grypa u dzieci,

jakie są objawy grypy u dzieci,

kiedy stosuje się leki przeciwwirusowe,

co na grypę u dzieci bez recepty można zastosować.

Grypa u dzieci – jak przebiega zakażenie?

Grypa u dzieci jest chorobą występującą bardzo często, co ma związek m.in. z przebywaniem w skupiskach (np. placówkach edukacyjnych), które sprzyjają przenoszeniu się zakażenia².

Chorobę u dzieci, podobnie jak u dorosłych, wywołują głównie wirusy grypy dwóch typów: A i B³. Szczyt zachorowań w Polsce przypada na luty i marzec², a do zakażenia dochodzi zwykle trzema drogami⁴:

kropelkową,

aerozolową,

kontaktową.

Głównym źródłem zakażenia jest człowiek – zarówno gdy ma już objawy grypy, jak i gdy jeszcze nie wystąpiły. Warto bowiem mieć świadomość, że okres zakażania np. przez dzieci rozpoczyna się 6 dni przed pojawieniem się pierwszych sygnałów świadczących o chorobie¹.

Jak rozpoznać grypę u dzieci?

Grypa u dzieci może mieć bardzo zróżnicowany przebieg: od delikatnych objawów po ciężką infekcję z powikłaniami, dlatego nie zawsze da się ją rozpoznać od razu po symptomach. U połowy chorych rozwijają się klasyczne objawy grypy, np.:

gorączka,

bóle mięśni,

pogorszone samopoczucie,

kaszel,

bóle głowy⁴.

Natomiast u niemowląt poniżej 6. miesiąca życia mogą pojawić się objawy nietypowe, m.in. nadmierna drażliwość, senność, obniżenie temperatury ciała zamiast gorączki².

U niektórych dzieci występują także objawy zapalenia ucha środkowego lub drgawki. Zaś dla zakażenia wirusem grypy typu B charakterystyczne są symptomy ze strony układu pokarmowego, np. wymioty, nudności⁴.

Warto wiedzieć! Typowe kliniczne objawy grypy najczęściej występują u dzieci powyżej 3-4. roku życia⁵. Natomiast u dzieci w pierwszych 2 latach życia choroba może wywołać drgawki⁶.

Objawy grypy u dzieci z reguły pojawiają się nagle – występuje gorączka powyżej 38^oC, bóle mięśni, delikatny katar, kaszel². Podwyższona temperatura ciała utrzymuje się średnio 3-5 dni, ale niekiedy może trwać nawet dłużej niż 10 dni⁶.

Leczenie grypy u dzieci – na czym polega?

Leczenie grypy u dzieci trzeba rozpocząć jak najszybciej, bo wtedy przynosi największe korzyści⁵. Podstawą jest leczenie objawowe koncentrujące się na łagodzeniu objawów choroby, ale niekiedy zaleca się podawanie leków przeciwwirusowych⁶.

Jakie są wskazania do stosowania leków przeciwwirusowych?

Leki przeciwwirusowe w leczeniu grypy podaje się wyłącznie dzieciom poniżej 2. roku życia oraz dzieci i młodzieży ze zdiagnozowanymi chorobami przewlekłymi (np. układu oddechowego, metabolicznego, sercowo-naczyniowego)⁴. Podaje się im leki zawierające inhibitory neuraminidazy, tj. oseltamiwir (doustnie)⁴. Dawkowanie zawsze musi ustalić lekarz, na podstawie masy ciała lub wieku.

Leki przeciwwirusowe działają wyłącznie na wirusy grypy typu A i typu B⁷. Leczenie przeciwwirusowe najlepiej wprowadzić w ciągu maksymalnie 48 godzin od pojawienia się objawów (im wcześniej, tym lepiej), ponieważ wyłącznie wtedy przynosi największe korzyści^8,9.

Co na grypę dla dziecka bez recepty?

Na grypę dla dziecka bez recepty dostępne są leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, stosowane w ramach leczenia objawowego⁶. Lekiem pierwszego rzutu jest paracetamol, który może być podawany noworodkom, niemowlętom i dzieciom starszym, ponieważ charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa¹⁰.

Warto wiedzieć! Dzieciom i młodzieży do 18 lat z objawami grypy nie należy podawać kwasu acetylosalicylowego z uwagi na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a^1,7.

Leczenie grypy u dzieci może także uwzględniać⁶:

leki przeciwkaszlowe – w przypadku występowania suchego i męczącego kaszlu,

leki zmniejszające obrzęk błony śluzowej nosa – w przypadku, gdy jednym z objawów grypy jest katar.

W przypadku starszych pociech można sięgnąć po leki na grypę dla dziecka wieloskładnikowe, które w jednym preparacie zawierają takie substancje czynne, jak np. paracetamol, pseudoefedryna, dekstrometorfan¹¹. Niektóre z nich można stosować u dzieci powyżej 6. roku życia. Ich podanie warto jednak skonsultować z lekarzem i zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania.

Jak wspomóc leczenie grypy u dzieci domowymi metodami?

W walce z infekcjami ważne jest wsparcie układu odpornościowego. Poza przyjmowaniem odpowiednich leków warto pamiętać o stosowaniu się do zasad zdrowego stylu życia. Zaleca się, aby zapewnić dzieciom chorym m.in.¹²:

odpoczynek,

odpowiednią ilość snu,

prawidłową dietę.

Nie ma natomiast żadnych badań klinicznych, które potwierdzałyby korzystny wpływ terapii naturalnej lub terapii ziołowej w leczeniu grypy u dzieci⁶.

Co warto zapamiętać?

Grypa jest jedną z najczęściej występujących chorób wirusowych u dzieci w okresie infekcyjnym.

Grypa u dzieci zwykle daje objawy kliniczne, jednak u niemowląt symptomy mogą być nieoczywiste.

W większości przypadków leczenie grypy u dzieci polega na łagodzeniu objawów.

Leki przeciwwirusowe podaje się wyłącznie w konkretnych przypadkach, np. gdy zachodzi ryzyko wystąpienia powikłań.

To, co na grypę dla dziecka będzie odpowiednie, zależy przede wszystkim od występujących objawów.

W okresie leczenia grypy warto zapewnić dziecku pełny wypoczynek.

Leczenie grypy u dzieci – najczęściej zadawane pytania

1. Ile trwa grypa u dziecka?

Czas trwania choroby jest często kwestią indywidualną. Jednak przyjmuje się, że grypa u dziecka trwa średnio 7-10 dni. U niektórych dzieci choroba może utrzymywać się dłużej – zdarza się, że sama gorączka trwa dłużej niż 10 dni.

2. Czy podawanie leków na grypę u dziecka skraca czas choroby?

Podawanie przeciwbólowych i przeciwgorączkowych leków na grypę u dziecka nie skraca czasu występowania dolegliwości, a łagodzi wyłącznie uciążliwe objawy. Podobnie jest w przypadku przyjmowanych leków przeciwwirusowych – ich rolą jest zmniejszenie nasilenia objawów, skracanie czasu trwania gorączki oraz zmniejszenie ryzyka wystąpienia powikłań.

3. Jakie są nietypowe objawy grypy u dziecka?

Chociaż grypa u dzieci daje zwykle podobne symptomy jak u osób dorosłych, niekiedy objawia się mniej typowo. Czujność powinny wzbudzić takie sygnały jak np. delikatnie podwyższona temperatura ciała (u niemowląt nie zawsze występuje wysoka gorączka), wymioty i nudności, biegunka, drgawki gorączkowe. Warto pamiętać, że im młodsza pociecha, tym bardziej niespecyficzne mogą być objawy grypy u dziecka.

4. Czego nie podawać przy grypie u dziecka?

Przy grypie u dziecka powyżej 5. roku nie zaleca się podawać leków przeciwwirusowych, chyba że należy do grupy ryzyka wystąpienia powikłań (np. choroby przewlekłe) lub ma stały kontakt z osobami z grupy ryzyka (np. osoby starsze, dzieci poniżę 6. miesiąca życia, kobiety w ciąży). Nie zaleca się także podawania antybiotyków, ponieważ grypa jest chorobą wirusową.

Bibliografia

1. Stawińska-Wieczorek W. Grypa u dziecka. Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/laryngologia/387705,grypa-u-dziecka (dostęp 28.11.2025).

2. Wytyczne Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce (2019). Zapobieganie, rozpoznawanie i leczenie grypy. Wytyczne Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce. Kraków 2019

3. Hryckiewicz K. Grypa i przeziębienia pospolite. Przewodnik Lekarza/Guide for GPs. 2001:96-101.

4. Zawłocka E, Chwiećko J, Jackowska T, Zachorowania na grypę u dzieci do 2. roku życia. Nowa Pediatria 3/2016: 105-112

5. Kuchar E. Kliniczna i laboratoryjna diagnostyka grypy ze szczególnym uwzględnieniem dzieci. Po Dyplomie: https://podyplomie.pl/grypa/posts/270.kliniczna-i-laboratoryjna-diagnostyka-grypy-ze-szczegolnym-uwzglednieniem-dzieci (dostęp: 28.11.2025)

6. Sybilski AJ, Mastalerz-Migas A, Jackowska T, Woroń J, Kuchar E, Doniec Z: Rekomendacje postępowania w grypie u dzieci – KOMPAS GRYPA 23/24. Aktualizacja na sezon 2023/2024. Pediatr Med Rodz 2023; 19 (4): 273–283. DOI: 10.15557/PiMR.2023.0047

7. Jagielska A, Kozłowska A, Nitsch-Osuch A, Zasztowt M. Grypa sezonowa u dzieci nadal wyzwaniem w praktyce lekarza pediatry. Forum Pediatrii praktycznej: https://forumpediatrii.pl/artykul/grypa-sezonowa-u-dzieci-nadal-wyzwaniem-w-praktyce-lekarza-pediatry (dostęp: 28.11.2025)

8. Koralewska M, Siewert B, Małecka I, Wysocki J. Grypa sezonowa – możliwości profilaktyki. Pediatria po Dyplomie. Sierpień 2019 Nr 4, tom 22

9. Piekarska A. Leki przeciwwirusowe w leczeniu grypy. Oporność na leki przeciwwirusowe. Leki wspomagające. Medycyna po Dyplomie. Przedruk z książki: Grypa. Praktyczne kompendium (red. Antczak A). Warszawa: Medical Tribune Polska, 2015.

10. Kuśnierz-Wolska B. Paracetamol – nie wszystko jeszcze wiemy. Forum Pediatrii praktycznej: https://forumpediatrii.pl/artykul/paracetamol-nie-wszystko-jeszcze-wiemy (dostęp: 28.11.2025)

11. Witryna: https://www.gripex.pl/produkty/gripex/ (dostęp: 28.11.2025)

12. Szczukocka-Zych A. Makowska M. Profilaktyka i leczenie nawracających infekcji górnych dróg oddechowych u dzieci. Pediatria po Dyplomie. Sierpień 2018 Nr 4 tom 22.

Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Marlena Stęplowska – technik farmaceutyczny