Jak ograniczyć zarażanie domowników podczas przeziębienia? 

Jak ograniczyć zarażanie domowników w czasie choroby?

Spis treści

Przeziębienie bardzo łatwo „przekazać” innej osobie – szczególnie w domowych warunkach wirusy mają sprzyjające środowisko do szybkiego rozprzestrzeniania się. Bliski kontakt, wspólne powietrze i powierzchnie sprawiają, że ryzyko zarażenia się domowników rośnie. Na szczęście istnieją sposoby, dzięki którym można zredukować to prawdopodobieństwo. Dowiedz się, jak zmniejszyć ryzyko zarażenia rodziny przeziębieniem.

Z artykułu dowiesz się: 

  • jak można zarazić się przeziębieniem, 
  • jakie są objawy przeziębienia, 
  • kogo należy chronić przed infekcją, 
  • na czym polega zmniejszanie ryzyka zarażenia przeziębieniem.  

Jak dochodzi do zarażenia wirusami? 

Źródłem wirusów jest chory człowiek. Do zarażenia dochodzi drogami1,2

  • kropelkową – poprzez wdychanie powietrza, w którym zawieszone są kropelki z wirusem; trafiają tam na skutek kichania lub kaszlu przy otwartych ustach; 
  • bezpośredniego kontaktu – np. z osobą zakażoną lub zainfekowaną powierzchnią; wirus przedostaje się na dłonie, a następnie do organizmu (np. podczas spożywania posiłków brudnymi rękami).  

Gdy wirus przedostanie się do komórek nabłonka górnych dróg oddechowych, namnaża się. Pojawia się miejscowy stan zapalny, który prowadzi do poszerzenia naczyń krwionośnych, zwiększania wydzielania gruczołów błony śluzowej, a niekiedy nawet to uszkodzenia i złuszczenia nabłonka1.   

Typowe objawy przeziębienia – na to uważaj!  

Aby zapobieganie rozprzestrzenianiu infekcji w domu było skuteczne, warto poznać typowe objawy wskazujące na przeziębienie.  

Choroba przeziębieniowa często rozpoczyna się pogorszeniem samopoczucia. U wielu osób na początek infekcji wskazuje też uczucie suchości, pieczenia lub drapania w nosie, co jest związane z „atakowaniem” wirusów nabłonka błony śluzowej nosa2. Następnie pojawia się ból głowy i mięśni, ból gardła lub uczucie drapania3. W kolejnych dniach dochodzi katar – wydzielina jest najpierw wodnista, a potem staje się gęstsza i może mieć żółtawe lub zielonkawe zabarwienie2.  

Gorączka nie jest typowa dla przeziębienia, a jedynie podwyższona temperatura ciała oscylująca w granicach 37-38oC2.  

Zapobieganie rozprzestrzenianiu infekcji w domu – kogo należy szczególnie chronić? 

Zapobieganie rozprzestrzenianiu się infekcji w domu jest ważne nie tylko z powodu uniknięcia uciążliwych objawów przeziębienia. Podjęcie odpowiednich działań pozwala zmniejszyć prawdopodobieństwo pojawienia się powikłań. Na niektóre z nich narażone są m.in.1

  • dzieci – szczególnie na bakteryjne zapalenie ucha środkowego, 
  • osoby starsze – głównie na bakteryjne zapalenie płuc. 

Ponadto warto zadbać o ochronę kobiet w spodziewających się dziecka, ponieważ zagrożenie wynikające z przeziębienia są uzależnione od okresu ciąży4.  

Jak nie zarazić rodziny przeziębieniem? 

Chociaż przeziębieniem można dość łatwo się zarazić, można wprowadzić kilka zasad zmniejszających prawdopodobieństwo infekcji. Podstawą jest zastosowanie środków ochrony osobistej, np. higiena rąk, osłona twarzy1

Higiena podczas choroby 

Higiena podczas choroby dotyczy zarówno samego pacjenta, jak i pozostałych domowników. Nie ogranicza się jednak wyłącznie do częstego mycia rąk, ale przede wszystkim powinna prowadzić do „usunięcia” wirusów z różnych powierzchni.  

  • Mycie rąk ciepłą wodą z mydłem  

Ręce należy myć ciepłą wodą z mydłem (nie musi to być mydło antybakteryjne), a czas mycia powinien wynieść co najmniej 30 sekund. Trzeba pamiętać o umyciu nie tylko wierzchu i spodu dłoni, ale również przestrzeni między palcami oraz kciuków5.  

Dłonie należy myć po każdym kontakcie z osobą chorą, po dotknięciu powierzchni potencjalnie zainfekowanej.  

  • Odpowiednie zachowanie podczas kichania i kaszlu 

Osoby przeziębione powinny zwrócić uwagę na to, aby podczas kichania czy kaszlu zatykać nos i usta, np. zgięciem łokciowym lub chusteczką. Jeśli zasłaniasz je dłonią, pamiętaj o jej dokładnym umyciu ciepłą wodą z mydłem6.  

Noszenie maseczek 

Noszenie maseczek pozwala na uniknięcie zakażenia przenoszonego drogą kropelkową. Zakładanie tego rodzaju osłony twarzy zaleca się szczególnie osobom z przewlekłymi chorobami współistniejącymi oraz z obniżoną odpornością podczas kontaktu z osobą przeziębioną1.  

Izolacja przy przeziębieniu 

Izolacja przy przeziębieniu nie jest koniecznością, ale – w miarę możliwości – warto ją zastosować. Osoba z infekcją powinna zostać w domu i większość czasu spędzać w oddzielnym pomieszczeniu. Ważne jest także to, aby nie wychodzić na zewnątrz – po to, aby nie zarażać postronnych osób, np. w autobusie czy innych miejscach publicznych.  

Co warto zapamiętać? 

  • Przeziębienie jest infekcją, którą bardzo łatwo się zarazić. Do zakażenia dochodzi głównie drogą kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt. 
  • Przed przeziębieniem warto szczególnie chronić osoby z obniżoną odpornością i chorobami współistniejącymi, dzieci, kobiety w ciąży.  
  • Przeziębienie może dawać różne powikłania, np. bakteryjne zapalenie płuc, bakteryjne zapalenie ucha środkowego. 
  • Prawidłowe mycie rąk jest jednym ze sposobów zmniejszających ryzyko infekcji. 
  • W zapobieganiu przeziębieniu u domowników ważna jest higiena osobista, noszenie maseczek ochronnych.  

Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Marlena Stęplowska – technik farmaceutyczny 

FAQ

1. Jak długo zaraża się przy przeziębieniu?

Osoby dorosłe zaczynają zarażać 1 dzień przed wystąpieniem objawów oraz nawet do kilku dni po ich wystąpieniu, jednak największą zakaźność odnotowuje się w pierwszych 3 dniach infekcji.

2. Jak długo zaraża się przy grypie?

Osoba chora na grypę zaczyna zarażać nawet 1 dzień przed wystąpieniem objawów oraz do 5 dni po ich ustąpieniu. Natomiast dzieci zarażają kilka dni przed pojawieniem się pierwszych sygnałów wskazujących na grypę oraz nawet do 10 dni po ustąpieniu infekcji. Z kolei osoby z ciężkim upośledzeniem odporności mogą wydalać wirusa nawet przez kilka miesięcy.  

3. Czy przeziębienie zawsze zaraża?

Nie, nie każdy zarazi się przeziębieniem. Wiele zależy m.in. od czasu ekspozycji na wirusa, odporności osoby narażonej na infekcję oraz jej higieny. Jeśli kontakt z osobą przeziębioną był krótki, a Ty masz dobrą odporność i dbasz o higienę (np. mycie rąk), jest duża szansa na uniknięcie przeziębienia.

Bibliografia

  1. Salamon D, Gładysz A,SawiecP. Choroba przeziębieniowa (przeziębienie). Interna – mały podręcznik. Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.18.1.2. (dostęp: 27.01.2026). 
  2. MejzaF. Przeziębienie – przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie. Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/grypa/przeziebienie/61668,przeziebienie-przyczyny-objawy-leczenie-i-zapobieganie (dostęp: 27.01.2026). 
  3. Antczak A, Dutkowska A. Czym jest, a czym nie jest grypa. W: Antczak A, red. Grypa: praktyczne kompendium.Medical Tribune Polska; 2021.  
  4. Witryna:https://podyplomie.pl/medical-tribune/18102,przeziebiona-kobieta-ciezarna(dostęp: 27.01.2026).  
  5. Instrukcja: jak myć ręce. Główny Inspektorat Sanitarny:https://www.gov.pl/web/gis/jak-myc-rece-instrukcja-mycia-rak2(dostęp: 27.01.2026). 
  6. Profilaktyka zakażeń wirusowych: zasady higieny i szczepień. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Myśliborzu:https://www.gov.pl/web/psse-mysliborz/profilaktyka-zakazen-wirusowych-zasady-higieny-i-szczepien(dostęp: 27.01.2026).  
Redakcja
Redakcja

Udostępnij