Sauna a przeziębienie – czy „wypocenie się” łagodzi objawy infekcji? 

Sauna to popularna forma relaksu i wspierania zdrowia – szczególnie w miesiącach zimowych – ale czy pomaga w przeziębieniu? Sprawdź, jakie korzyści może przynieść regularne korzystanie z sauny. Dowiedz się, kiedy jej stosowanie jest przeciwwskazane i jak bezpiecznie przygotować się do sesji.

Z artykułu dowiesz się: 

• czym jest sauna i jakie są jej rodzaje; 

• jak gorące kąpiele wpływają na organizm i układ odpornościowy; 

• czy sauna może zmniejszyć ryzyko przeziębień i czy pomaga w trakcie infekcji; 

• jak bezpiecznie korzystać z sauny – przygotowanie i zasady adaptacji. 

• kto powinien zachować ostrożność. 

Czym jest sauna i na czym polegają gorące kąpiele? 

Sauna to forma kąpieli w wysokiej temperaturze, która polega na krótkotrwałej, biernej ekspozycji organizmu na gorące powietrze (zazwyczaj w zakresie od 45°C do 100°C). Taki zabieg wywołuje łagodną hipertermię, czyli wzrost temperatury ciała, a to z kolei uruchamia mechanizmy regulacji termicznej, sercowo-naczyniowe, neuroendokrynne i cytoprotekcyjne. 

Gorące kąpiele w saunie zwykle składają się z kilku krótkich pobytów trwających od 5 do 20 minut, przerywanych schłodzeniem ciała w chłodniejszym otoczeniu, pod prysznicem, w wannie, a czasem w zimnej wodzie lub śniegu. Tradycyjna technika sauny fińskiej obejmuje także polewanie rozgrzanych kamieni wodą, co chwilowo podnosi wilgotność i zwiększa odczucie gorąca. Sauna stanowi nie tylko zabieg higieniczny, ale także rytuał wspierający zdrowie i kondycjonowanie organizmu na przyszłe stresory cieplne ¹. 

Sauna – rodzaje 

Sauny można podzielić na kilka rodzajów w zależności od temperatury i wilgotności powietrza oraz sposobu nagrzewania ciała ²:  

• sauna sucha, czyli tradycyjna sauna fińska, obejmuje temperatury od 60 do 120°C przy niskiej wilgotności powietrza wynoszącej 5–15%, czasami do 25%; 

• sauna mokra, w tym sauna parowa czy łaźnia rzymska, charakteryzuje się niższą temperaturą – od 45 do 65°C, przy wyższej wilgotności powietrza – od 20 do 40%.  

• łaźnie parowe osiągają około 40°C, a wilgotność w nich może dochodzić do 100%. 

Innym wariantem jest sauna na promieniowanie podczerwone, w której ciało ogrzewane jest promiennikami podczerwieni, a powietrze w pomieszczeniu nie jest podgrzewane ². 

Czy warto korzystać z sauny? 

Korzystanie z sauny przynosi wiele korzyści dla zdrowia i codziennego samopoczucia. Regularne kąpiele w wysokiej temperaturze pomagają organizmowi adaptować się do zmian cieplnych, a to może wzmocnić odporność na infekcje. Intensywne pocenie się w saunie wspomaga również oczyszczanie organizmu z toksyn. Korzyści obejmują także układ krążenia – regularne sesje sauny mogą zmniejszać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych ². 

Sauna może też przynosić ulgę przy przewlekłych bólach mięśniowo-szkieletowych oraz pomaga osobom z: 

• przewlekłym zmęczeniem,  

• zaburzeniami snu,  

• depresją, 

• zaburzeniami odżywiania. 

Oprócz funkcji terapeutycznych, sauna na wiele osób wpływa relaksująco i poprawia samopoczucie. Jest także zabiegiem higienicznym i kosmetycznym – oczyszcza skórę i poprawia jej kondycję. Regularne korzystanie z sauny przez osoby uprawiające sporty wytrzymałościowe może zwiększać wydolność organizmu, a po wysiłku fizycznym – wspomaga regenerację i odnowę biologiczną ². 

Czy sauna pomaga na przeziębienie? Przegląd dostępnych badań 

Zastosowanie sauny jako środka profilaktycznego lub terapeutycznego w przypadku przeziębienia było przedmiotem kilku badań naukowych, jednak wyniki są mieszane.  

Jedno z badań, przeprowadzone w grupie 50 osób, badało wpływ regularnego korzystania z sauny na częstość występowania przeziębień. Uczestnicy poddawani regularnym kąpielom w saunie mieli mniejszą liczbę epizodów przeziębienia w porównaniu z grupą kontrolną, zwłaszcza w ostatnich trzech miesiącach sześciomiesięcznego okresu obserwacji, kiedy liczba infekcji była niemal o połowę niższa. Autorzy tego badania sugerują, że regularne korzystanie z sauny może zmniejszać ryzyko zachorowania na przeziębienie, choć potrzebne są dalsze analizy potwierdzające tę zależność ³. 

Z kolei w innym badaniu zrandomizowanym, przeprowadzonym wśród pacjentów z aktywnymi objawami przeziębienia, oceniano wpływ wdychania gorącego powietrza w saunie na przebieg choroby. Okazało się, że gorące powietrze nie miało znaczącego wpływu na ogólne nasilenie objawów w porównaniu z grupą kontrolną. Zaobserwowano jedynie krótkotrwałe różnice w stosowaniu leków i subiektywnym odczuciu poprawy przez osoby badane ⁴. 

Dostępne dane wskazują więc, że regularne korzystanie z sauny może mieć pewien efekt profilaktyczny i zmniejszyć częstość występowania przeziębień, natomiast sauna jako metoda łagodzenia już rozwiniętej infekcji nie wykazuje istotnego wpływu na nasilenie ani czas trwania objawów. Wciąż jednak potrzebne są dalsze, dobrze kontrolowane badania, aby jednoznacznie określić wpływ sauny w zapobieganiu i terapii przeziębień ^3,4. 

Co warto zapamiętać? 

• Sauna nie jest udowodnioną metodą leczenia aktywnego przeziębienia, a korzystanie z niej przy infekcji nie jest wskazane. 

• Regularne saunowanie u zdrowych osób może zmniejszać częstość występowania infekcji dróg oddechowych. 

• Przed rozpoczęciem saunowania należy stosować się do zasad stopniowej adaptacji.  

• Kobiety w ciąży i dzieci mogą korzystać z sauny tylko pod warunkiem zachowania środków ostrożności. 

Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Natalia Młynek – technik farmaceutyczny