Wirus RSV a grypa – objawy u dzieci i dorosłych. Jak rozróżnić infekcje?

Spis treści

Sezon jesienno-zimowy każdego roku oznacza wzrost zachorowań na infekcje dróg oddechowych. Oprócz wirusów przeziębienia najczęściej atakują nas wirusy grypy oraz RSV. Grypa i RSV mają podobne objawy, mogą jednak różnić się przebiegiem, a także potencjalnymi powikłaniami. Jak rozróżnić te dwie jednostki chorobowe?

Z tego artykułu dowiesz się:

Jakie są typowe objawy RSV i czym różnią się od objawów grypy?

Jak wygląda przebieg choroby u najmłodszych i czym charakteryzuje się RSV u dzieci?

Dlaczego RSV u dorosłych często bywa mylony z przeziębieniem?

Które objawy grypy pozwalają odróżnić ją od innych infekcji?

Kiedy zgłosić się do lekarza i jakie badania mogą pomóc?

Czym różni się RSV od grypy?

RSV (Respiratory Syncytial Virus, czyli wirus syncytialny układu oddechowego) atakuje przede wszystkim dolne drogi oddechowe. Najczęściej chorują niemowlęta, małe dzieci i osoby starsze. U dorosłych przebieg choroby jest zazwyczaj dość łagodny, wirus jest natomiast szczególnie groźny dla niemowląt i osób z obniżoną odpornością – w ciężkich przypadkach może być konieczna nawet hospitalizacja i tlenoterapia¹.

Objawy wirusa RSV

Typowe objawy RSV są następujące:

nieżyt nosa,

stopniowo przybierający na sile kaszel,

niezbyt wysoka gorączka,

świszczący oddech i trudności w oddychaniu,

u małych dzieci apatia i brak apetytu,

zwiększona ilość wydzieliny w drogach oddechowych¹.

Objawy grypy

Z kolei grypa to choroba ogólnoustrojowa. Jej objawy obejmują nie tylko w drogi oddechowe, ale także mięśnie, stawy, układ nerwowy. Jest bardziej gwałtowna, często przebiega z wysoką gorączką. Grypa może być wywołana przez wirusy typu A i B. Do zakażenia zarówno grypą, jak i RSV dochodzi drogą kropelkową. Typowe objawy grypy to:

wysoka gorączka,

dreszcze,

ból mięśni i stawów,

ból głowy,

suchy, męczący kaszel,

ból gardła,

silne zmęczenie, osłabienie¹.

Najważniejsze różnice między RSV a grypą

Cecha / objaw	RSV	Grypa
Początek choroby	Stopniowy	Nagły, gwałtowny
Gorączka	Umiarkowana	Wysoka (powyżej 38,5°C)
Kaszel	Mokry, stopniowo nasilający się	Suchy, męczący
Katar, zatkany nos	Bardzo często/dominujący objaw	Umiarkowany
Bóle mięśni i stawów	Rzadko	Bardzo często, duże nasilenie
Duszność	Częsta u dzieci	Możliwa, rzadziej
Świszczący oddech	Często	Rzadko
Ból gardła	Czasami	Często
Ryzyko powikłań	Głównie u niemowląt i seniorów	U wszystkich grup wiekowych

^{1, 2}

RSV u dzieci – na co szczególnie uważać?

Szczególnie RSV u dzieci budzi największe obawy. U najmłodszych wirus ten może prowadzić do zapalenia oskrzelików lub zapalenia płuc (jest to najczęstsza przyczyna tych schorzeń u dzieci poniżej 1. roku życia)³. Wówczas w drogach oddechowych gromadzi się wydzielina utrudniająca oddychanie. U małego dziecka można obserwować takie objawy jak:

szybki, płytki, świszczący oddech,

brak apetytu, problemy z karmieniem,

drażliwość,

katar i silny mokry kaszel,

u niemowląt mogą się pojawić epizody bezdechu⁴.

Sygnałem alarmowym jest duszność – jeśli dziecko ma problemy z oddychaniem, wymaga pilnej konsultacji lekarskiej, podobnie jeśli objawy zamiast ulegać poprawie, pogarszają się⁴.

RSV u dorosłego – czy przebieg jest poważny?

U dorosłych infekcja RSV w większości przypadków przypomina przeziębienie. Może pojawić się mokry kaszel, katar i zatkany nos, lekka gorączka (jak wspomniano, niższa niż w przypadku grypy), niekiedy ból gardła. Grupami ryzyka, poza małymi dziećmi, u których przebieg choroby może być ciężki, są jednak osoby starsze, osoby z obniżoną odpornością, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), astmą, chorobą nowotworową i po przeszczepach⁵.

Typowa infekcja RSV u osób dorosłych oraz nastolatków ma charakter samoograniczający. Zdarza się jednak, że choroba daje symptomy poważniejsze, takie jak duszność. Do potencjalnych powikłań RSV należy zapalanie płuc – ryzyko jego rozwoju jest o 37,5% większe niż w przebiegu grypy. Innym potencjalnym powikłaniem RSV jest niewydolność oddechowa⁶.

Wirus RSV – kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Sygnałem alarmowym jest bez wątpienia wejście choroby w fazę ostrą, przebiegającą z zapaleniem oskrzelików, które należy do pierwszych powikłań RSV. O ciężkim przebiegu i konieczności hospitalizacji świadczą:

wzmożona senność,

objawy odwodnienia,

utrudnione oddychanie, duszność – liczba oddechów powyżej 70/min.,

silny ból w klatce piersiowej,

sinica^{1, 7}.

Objawy grypy – co je wyróżnia?

W przeciwieństwie do stopniowego rozwoju infekcji RSV, objawy grypy pojawiają się nagle. Pacjent często potrafi wskazać moment, w którym choroba się rozpoczęła. Grypę sezonową wywołują przede wszystkim dwa wirusy grypy – A i B. Grypa typu A jest najpowszechniejsza, jej wirus szybko mutuje, atakuje ludzi i zwierzęta. Grypa typu B atakuje tylko ludzi, jej wirus mutuje wolniej. Niektórzy uważają, że grypa typu A ma cięższy przebieg, choć nie znalazło to udokumentowania w badaniach. Istnieją natomiast badania wskazujące, że konieczność hospitalizacji i powikłania, takie jak zapalenie płuc, częściej występują w ostrym przebiegu grypy typu A⁸.

Przy grypie A objawy są więc podobne jak przy grypie typu B. A jakie są różnice między objawami grypy i RSV? Przy grypie dominują objawy ogólnoustrojowe, natomiast symptomy RSV koncentrują się głównie na drogach oddechowych.

Kiedy wykonać test RSV?

Obecność wirusa RSV lekarz stwierdza głównie na podstawie objawów, wywiadu i badania fizykalnego. Wykrycie wirusa jest możliwe ponadto na podstawie testu laboratoryjnego. Tzw. testy COMBO pozwalają na identyfikację wirusów grypy (typu A lub B), koronawirusa i RSV. Zazwyczaj jednak przy podejrzeniu RSV wykonanie testu nie jest konieczne, jako że choroba ma charakter samoograniczający się i infekcja ustępuje samoistnie⁵. Test RSV warto natomiast rozważyć w kilku sytuacjach:

gdy dziecko ma wyraźne trudności z oddychaniem,

gdy niemowlę kaszle, ma świszczący oddech i nie chce jeść,

gdy u dorosłego objawy utrzymują się długo.

Testy RSV są dostępne w wielu gabinetach POZ, aptekach oraz punktach pobrań.

Co warto zapamiętać?

RSV to wirus atakujący dolne drogi oddechowe. Przebieg infekcji jest najgroźniejszy dla niemowląt i małych dzieci.

Grypa ma nagły początek i wyraźne objawy ogólnoustrojowe, w tym wysoką gorączkę.

RSV u dorosłego zwykle przebiega łagodnie, ale wirus może być groźny dla seniorów i osób przewlekle chorych.

W przypadku wątpliwości diagnostycznych można wykonać test RSV lub test w kierunku grypy.

Duszność, wysoka gorączka i sinienie to sygnały, by pilnie skontaktować się z lekarzem.

Wirus RSV a grypa – najczęściej zadawane pytania

1. Czy RSV jest bardziej niebezpieczny niż grypa?

U niemowląt – tak, ponieważ może prowadzić do duszności i zapalenia oskrzelików. Grypa z kolei bywa groźniejsza dla dorosłych i seniorów.

2. Jak odróżnić grypę od RSV?

Grypa zaczyna się nagle, z wysoką gorączką i bólami mięśni. RSV rozwija się stopniowo i atakuje głównie drogi oddechowe.

3. Czy dorośli mogą zarazić się RSV?

Tak. RSV u dorosłego zwykle przypomina przeziębienie.

4. Czy na RSV są leki?

Leczenie RSV jest objawowe, nie istnieje leczenie przyczynowe.

Bibliografia

Jak odróżnić grypę od RSV?, https://www.szczepieniaprzeciwgrypie.pl/baza-wiedzy/jak-odroznic-grype-od-RSV.html [dostęp: 28.11.2025].

How to Tell the Difference between Flu, RSV, COVID-19, and the Common Cold, https://www.nfid.org/resource/how-to-tell-the-difference-between-flu-rsv-covid-19-and-the-common-cold/ [dostęp: 28.11.2025].

Szczepionka przeciw RSV, https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/rsv-2/ [dostęp: 28.11.2025].

RSV in Infants and Young Children, https://www.cdc.gov/rsv/infants-young-children/index.html [dostęp: 28.11.2025].

RSV atakuje, https://cmwum.pl/wirus-rsv/ [dostęp: 28.11.2025].

RDV a grypa, https://www.szczepieniersv.pl/rsv-a-grypa [dostęp: 28.11.2025].

Duszczyk E., Zakażenia RSV – objawy, leczenie, powikłania, https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/zakazenia-wirusowe/321332,zakazenia-rsv-objawy-leczenie-powiklania [dostęp: 28.11.2025].

Johnson S., Influenza A vs. B: What to know, https://www.medicalnewstoday.com/articles/327397 [dostęp: 28.11.2025].

Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Ewa Pszenna, lekarz internista

Redakcja