Spis treści
Za grypę odpowiadają 4 typy wirusów, ale za zachorowania u ludzi odpowiedzialne są głównie wirus grypy typu A oraz wirus typu B, wywołujące sezonowe zakażenia. Dowiedz się, czym się różni grypa A od B, jakie są ich objawy oraz skutki dla organizmu.
Z artykułu dowiesz się:
- co to jest grypa typu A,
- czym jest grypa typu B,
- jaki jest przebieg zakażenia wirusem grypy,
- jakie objawy daje grypa,
- który typ wirusa grypy jest groźniejszy.
Czym jest grypa?
Grypa należy do ostrych zakaźnych chorób dróg oddechowych o podłożu wirusowym, która dotyka ludzi niezależnie od wieku1. Jest zakażeniem sezonowym, które występuje w okresie od października do kwietnia2, natomiast szczyt zachorowań przypada na końcówkę lutego1.
Za epidemiczne zachorowania u ludzi odpowiadają głównie wirusy grypy typu A i B2, zaś wirusy grypy typu C mają mniejsze znaczenie epidemiologiczne1.
Co to jest grypa typu A?
Wirus grypy typu A charakteryzuje się występowaniem wielu podtypów, z czego u ludzi najczęściej pojawiają się trzy podtypy HA (H1, H2, H3) oraz dwa podtypy NA (NA1, NA2)1. Grypa typu A może dotykać nie tylko ludzi, ale również różne gatunki zwierząt.
Cechą typową dla wirusa grypy typu A jest jego duża zmienność antygenowa białek HA i NA, co jest spowodowane przede wszystkim dość częstym występowaniem mutacji w ich RNA1. Prowadzi to do corocznego szerzenia się choroby u osób, które nie nabyły odporności w danym sezonie – poprzez szczepienie albo zachorowanie1.
Co to jest grypa typu B?
Wirus grypy typu B odpowiada za zakażenia wyłącznie u ludzi3. Charakteryzuje się dużą stabilnością genetyczną – ma w strukturze tylko jeden rodzaj HA i NA1. Jest przyczyną zakażeń o znacznie łagodniejszym przebiegu w porównaniu z grypą typu A1.
Warto wiedzieć! Szczepionki przeciwko grypie sezonowej produkuje się z wirusów podtypu H1N1, H3N2, H1N2 (w niektórych sezonach)4.
Jak dochodzi do zakażenia wirusem grypy?
Wirusem grypy można zarazić się bardzo łatwo – od chorego z objawami lub osoby bez widocznych jeszcze symptomów. Przenosi się on głównie drogą kropelkową, np. podczas przebywania z chorym w bliskiej odległości, a w powietrzu pojawiają się kropelki jego wydzieliny z dróg oddechowych. Grypą można zarazić się także poprzez dotykanie zakażonych przedmiotów, a następnie dotykanie twarzy „zakażonymi” dłońmi4.
Grypa charakteryzuje się krótkim okresem wylęgania (1-4 dni) wirusa. Osoby dorosłe mogą zarażać 1 dzień przed wystąpieniem objawów oraz 5 dni po pojawieniu się pierwszych symptomów2. Natomiast dzieci mogą przekazywać wirusa nawet na kilka dni przed wystąpieniem objawów oraz ponad 10 dni po pojawieniu się dolegliwości4.
Dlatego tak ważne jest unikanie bezpośredniego kontaktu z chorym i zachowanie podstawowych zasad higieny, aby zminimalizować ryzyko zakażenia.
Czym się różni grypa A od B? Rozpoznaj objawy
Trudno wskazać to, czym się różni grypa A od B, ponieważ w obu przypadkach objawy grypy są bardzo podobne. Choroba rozpoczyna się nagle, pojawia się ogólne pogorszenie samopoczucia oraz uczucie rozbicia. Zwykle występuje gorączka – powyżej 38oC (natomiast u osób starszych temperatura ciała może być lekko podwyższona)5. Towarzyszą jej dreszcze, bóle mięśni, bóle głowy, osłabienie2.
W obu typach grupy występują także objawy ze strony dróg oddechowych, m.in. ból gardła, suchy kaszel, katar o niedużym nasileniu, a niekiedy uczucie zatkanego nosa6.
| CECHY | Wirus typu A | Wirus typu B |
| Stabilność genetyczna | Duża skłonność do mutacji RNA | Duża stabilność genetyczna |
| Podtypy | HA (H1, H2, H3); NA (NA1, NA2) | HA; NA |
| Występowanie | U ludzi i niektórych zwierząt | Tylko u ludzi |
| Przebieg | Poważniejszy przebieg | Łagodniejszy przebieg |
Jak odróżnić grypę A od grypy B?
W związku z tym, że trudno jest odróżnić objawy grypy typu A od typu B, w diagnostyce wykorzystuje się7:
- testy serologiczne,
- testy bazujące na metoda molekularnych (RT-PCR),
- szybkie testy antygenowe (RIDT).
W diagnostyce ambulatoryjnej najczęściej wykorzystuje się RIDT (z ang. Rapid Influenza Diagnostic Tests), które wykrywają obecność wirusów grypy typu A i B. Nie wykrywa się natomiast ich szczepu. Takie badanie daje wynik po około 30 minutach1.
Co warto zapamiętać?
- Grypa jest chorobą zakaźną, w przebiegu której pojawiają się objawy ogólne oraz objawy ze strony dróg oddechowych.
- Za grypę u człowieka odpowiadają głównie dwa typy wirusa grypy: wirus grypy typu A oraz wirus grypy typu B.
- Grypa typu B charakteryzuje się dużo łagodniejszym przebiegiem w porównaniu do grypy typu A.
- Objawy kliniczne grypy wywołanej przez wirusy obu typów są bardzo zbliżone, dlatego nie da się rozróżnić grypy A od grypy B na podstawie samych symptomów.
Grypa typu A i B – najczęściej zadawane pytania
1. Co to jest wirus grypy typu A?
Wirus grypy typu A należy do rodziny Orthomyxoviridae. Jest przyczyną zakażeń występujących przede wszystkim u ludzi, ale również wywołuje grypę u trzody chlewnej, drobiu czy koni. Odpowiada za duże epidemie oraz pandemie.
2. Czy szczepienie na grypę pomaga?
Szczepienia przeciwko grypie uważane są za tanią i bezpieczną metodę profilaktyki. Szczególnie ważne są u osób z grupy ryzyka (np. seniorów, pacjentów z chorobami współistniejącymi), ponieważ pomagają zmniejszyć prawdopodobieństwo ciężkiego przebiegu grypy, a nawet zgonu.
3. Czy grypa typu B jest zaraźliwa?
Grypa typu B, podobnie jak każdy inny typ grypy, charakteryzuje się wysoką zaraźliwością. Zakażenie przenoszone jest przede wszystkim drogą kropelkową, poprzez kontakt z zainfekowanymi przedmiotami, a nawet drogą krwiopochodną (dochodzi do tego bardzo rzadko). Dlatego w okresie zwiększonej zachorowalności warto przestrzegać podstawowych zasad higieny oraz unikać bezpośredniego kontaktu z osobą chorą.
4. Co na wirus grupy typu A?
Leczenie grypy typu A nie różni się od leczenia zakażenia wywołanego przez wirusy grypy typu B. Stosuje się przede wszystkim leczenie objawowe, tj. podawanie leków przeciwgorączkowych, przeciwbólowych, odpowiadających za zmniejszenie obrzęku błony śluzowej nosa, przeciwkaszlowych. Zaleca się także odpoczynek, nawadnianie i pozostanie w domu. Natomiast leczenie przyczynowe (przyjmowanie leków przeciwwirusowych) jest wskazane w przebiegu grypy m.in. u osób starszych, z przewlekłymi chorobami postępującymi, u kobiet w ciąży, u dzieci poniżej 2. roku życia.
5. Która grypa jest groźniejsza?
Za groźniejsze uważa się zakażenie wirusem grypy typu A. Jest to spowodowane przede wszystkim jego dużą zmiennością genetyczną, w efekcie czego dochodzi do powstawania nowych szczepów – niekiedy bardzo patogennych. Dlatego ważne jest, aby nie lekceważyć żadnych objawów wskazujących na grypę.
Bibliografia
1. Sybilski AJ, Mastalerz-Migas A, Jackowska T, Woroń J, Kuchar E, Doniec Z: Rekomendacje postępowania w grypie u dzieci – KOMPAS GRYPA 23/24. Aktualizacja na sezon 2023/2024. Pediatr Med Rodz 2023; 19 (4): 273–283. DOI: 10.15557/PiMR.2023.0047.
2. Wiercińska M., Grypa – rodzaje, rozpoznanie, leczenie i powikłania, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/grypa/grypasezonowa/79643,grypa-rodzaje-rozpoznanie-leczenie-i-powiklania (dostęp: 26.11.2025)
3. Górna-Chrobak K., Małecka I., Grypa – aspekty kliniczne i problem zdrowia publicznego, Medycyna pod Dyplomie 2009/07
4. Mrukowicz J., Sawiec P., Dubiel B., Mejza F., Grypa – jak się zarażamy, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/grypa/grypasezonowa/48211,grypa-jak-sie-zarazamy (dostęp: 26.11.2025)
5. Kałucka S. Grypa – etiologia, epidemiologia, prewencja i leczenie w 2020 roku. Tabela III. Objawy grypy, przeziębienia i COVID-19. GERIATRIA 2020; 14: 107-117
6. Mrukowicz J., Sawiec P., Dubiel B., Mejza F., Objawy grypy – kiedy należy pilnie zgłosić się do szpitala, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/grypa/grypasezonowa/48088,objawy-grypy-kiedy-nalezy-pilnie-zglosic-sie-do-szpitala (dostęp: 26.11.2025)
7. Szczypka-Stempak E., Stopyra L., Jakie są dostępne testy diagnostyczne w kierunku grypy i kiedy warto je wykonywać, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/grypa/grypasezonowa/48089,jakie-sa-dostepne-testy-diagnostyczne-w-kierunku-grypy-i-kiedy-warto-je-wykonywac (dostęp: 26.11.2025)
Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Marlena Stęplowska – technik farmaceutyczny
Udostępnij
