Alergia sezonowa – kiedy występuje i jak złagodzić dolegliwości w najbardziej intensywnych okresach? 

Sezon na alergie rozpoczyna się wraz z zapoczątkowaniem okresu pylenia roślin. To, kiedy występuje, zależy od wrażliwości organizmu na dany alergen, a objawy nasilają się w fazach intensywnego pylenia. Sprawdź, kiedy ryzyko jest największe i jak ograniczać uciążliwe dolegliwości.

Z tego artykułu dowiesz się: 

• co to jest alergia sezonowa, 

• jakie objawy daje alergia sezonowa, 

• jak wygląda ogólny kalendarz pylenia w Polsce, 

• kiedy można spodziewać się wystąpienia objawów kataru siennego, 

• jak łagodzić objawy alergii sezonowej.  

Czym jest alergia sezonowa? 

Alergia sezonowa (katar sienny, pyłkowica) to nieprawidłowa reakcja obronna układu odpornościowego na pyłki roślinne, która występuje sezonowo – w okresie pylenia roślin. Same pyłki roślin mogą być przenoszone przez wiatr na znaczne odległości (nawet do 200 km)².   

Warto wiedzieć! Katar sienny występuje powszechnie – szacuje się, że może obejmować nawet 10-25% populacji krajów wysokorozwiniętych^2,3.  

Okazuje się, że z roku na rok sezon alergii staje się intensywniejszy. Powodem takiego stanu są zmiany klimatyczne, które – w połączeniu z pyłem zawieszonym – odpowiadają za bardziej „intensywne” działanie uczulające pyłków roślin⁴.  

Kiedy występuje alergia sezonowa?  

Alergia sezonowa rozpoczyna się wraz z zapoczątkowaniem okresu pylenia konkretnych roślin. W związku z tym, że zmiany klimatyczne przyczyniają się do wzrostu temperatury powietrza, rośliny zaczynają pylić dużo wcześniej niż jeszcze kilkanaście lat temu⁴. 

To, kiedy mogą pojawić się objawy alergii sezonowej, zależy od tego, na które pyłki jest uczulona konkretna osoba. I tak w Polsce np.⁵:  

• pylenie leszczyny rozpoczyna się już nawet w styczniu / lutym, 

• pylenie olszy uzależnione są w dużej mierze od temperatury powietrza zimą oraz wczesną wiosną, 

• pylenie brzozy przypada na drugą połowę kwietnia i pierwsze dni maja, 

• pylenie traw rozpoczyna się pod koniec kwietnia, jednak szczyt przypada na czerwiec i pierwszą połowę lipca, 

• pylenie bylicy wpływa na pojawienie się objawów alergii sezonowej w okresie późnego lata.  

Należy przy tym podkreślić, że w strefach geograficznych charakteryzujących się niewielką zmiennością sezonową, alergia na pyłki może dawać objawy alergicznego nieżytu nosa przez cały rok³. Również i w Polsce okresy pylenia różnią się w zależności od konkretnego położenia i panujących tam temperatur – mapa została podzielona na cztery regiony, a różnice w czasie rozpoczęcia pylenia mogą wynosić nawet 2 tygodnie⁵.  

Jakie są objawy alergii sezonowej? 

Alergia sezonowa daje wiele charakterystycznych objawów, ale ich nasilenie może się różnić w zależności od konkretnej osoby. Zwykle pojawiają się:  

• wodnisty wyciek z nosa (wydzielina jest przezroczysta),  

• uczucie zatkanego nosa, kaszel (na skutek spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła),  

• kichanie (seriami),  

• drapanie w gardle,  

• świąd nosa,  

• świąd oczu,  

• zaczerwienie i łzawienie oczu¹.  

Alergia sezonowa a objawy przeziębienia  

Zarówno przeziębienie, jak i alergia sezonowa objawiają się wydzieliną z nosa, jego zatkaniem, a także kichaniem⁶. Jednak w przypadku alergicznego nieżytu nosa katar jest przezroczysty i wodnisty¹, natomiast w przebiegu przeziębienia na początku wydzielina jest wodnista, a z czasem staje się gęstsza⁷.  Pozornym podobieństwem mogą być objawy ze strony gardła, jednak przy przeziębieniu pojawia się ból gardła, a alergia powoduje jedynie uczucie drapania⁶.  Dodatkowo przy przeziębieniu może pojawić się stan podgorączkowy, ból głowy czy zmęczenie.  

Alergia sezonowa – jak złagodzić dolegliwości? 

Objawy alergii sezonowej są bardzo uciążliwe, dlatego – jeśli masz stwierdzone uczulenie na konkretne pyłki roślin, bardzo ważne jest odpowiednie przygotowanie do sezonu pylenia. Co możesz zrobić⁸? 

• Zapoznaj się z aktualnym kalendarzem pylenia roślin oraz sprawdzaj aktualne komunikaty na temat stężenia pyłku w powietrzu.  

• Stosuj zalecane leki przeciwalergiczne np. doustne/donosowe leki przeciwhistaminowe lub/i donosowe glikokortykosteroidy. 

Ponadto – o ile to możliwe – ogranicz ekspozycję na dany alergen. Jeżeli masz stwierdzoną alergię na dany pyłek roślinny, rozważ odczulanie (immunoterapia)⁹ – szczególnie gdy objawy alergii sezonowej są z roku na roku bardziej dokuczliwe. Ważne jest jednak to, aby immunoterapię rozpocząć przed okresem największego narażenia na działanie alergenów, np. jesienią⁴.  

Co warto zapamiętać? 

• Alergia sezonowa to przede wszystkim alergia na pyłki roślin, np. traw, zbóż, drzew, krzewów.  

• Najczęściej uczulają pyłki traw, brzoza, leszczyna, olcha. 

• Na coraz większą liczbę przypadków alergii sezonowej wpływają m.in. zmiany klimatyczne.  

• Objawy alergii sezonowej to przede wszystkim wodnisty i przezroczysty katar, kaszel (spowodowany spływaniem wydzieliny po tylnej ścianie gardła), swędzenie i łzawienie oczu, zaczerwienienie spojówek, drapanie w gardle. 

• Polska jest podzielona na 4 regiony, które różnią się temperaturą powietrza, co z kolei wpływa na przesunięcie (nawet o 2 tygodnie) okresu pylenia poszczególnych roślin.  

• Aby złagodzić objawy alergii sezonowej, warto przede wszystkim unikać ekspozycji na dany alergen, stosować leki przeciwalergiczne.  

• Gdy objawy są bardzo uciążliwe, można rozważyć odczulanie (immunoterapię).  

Alergia sezonowa – najczęściej zadawane pytania 

1. Jak objawia się alergia sezonowa? 

Alergia sezonowa może dawać wiele różnych objawów, ale najczęściej są to: wodnisty katar i uczucie zatkanego nosa, swędzenie nosa i spojówek, zaczerwienienie i łzawienie oczu, kichanie (szczególnie seriami), kaszel. 

2. Na co może być alergia sezonowa? 

Alergię sezonową wywołują głównie unoszące się w powietrzu pyłki roślin. Mogą to być np. trawy i zboża, olcha, leszczyna, brzoza, bylica, babka lancetowata.   

3. Jak odróżnić alergię sezonową od infekcji?

Alergia sezonowa może być mylona z infekcją, bo niektóre objawy są podobne. W obu przypadkach może występować katar czy kaszel. Natomiast w przypadku alergii nie pojawia się podwyższona temperatura ciała, co może mieć miejsce w przypadku przeziębienia. Typowe dla alergii jest seryjne kichanie, co przy przeziębieniu zdarza się sporadycznie (i zwykle pojedynczo), a także świąd nosa czy oczu.  

4. Czy alergia sezonowa może pojawić się nagle?

Tak, alergia sezonowa może pojawić się nagle – nawet u osób, które do tej pory nie wykazywały wrażliwości na konkretny alergen. Co więcej, alergia może ujawnić się w dowolnym momencie życia.  

Bibliografia 

1. Świerczyńska-Krępa M. Alergiczny nieżyt nosa (katar sienny i całoroczny alergiczny nieżyt nosa): przyczyny, objawy i leczenie. Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/choroby/57586,alergiczny-niezyt-nosa (dostęp: 26.01.2026) 

2. Witryna: https://www.mp.pl/pacjent/alergie/lista/61195,mam-wiosenna-alergie-co-robic (dostęp: 26.01.2026) 

4. Witryna: https://www.termedia.pl/pulmonologia/Wiemy-dlaczego-coraz-wiecej-osob-ma-alergie-na-pylki-wyniki-polskich-badan,46960.html (dostęp: 26.01.2026) 

5. Witryna: http://www.alergen.info.pl (dostęp: 26.01.2026) 

6. Witryna: https://pulsmedycyny.pl/medycyna/alergologia/alergia-czy-przeziebienie-jak-wlasciwie-rozpoznac-objawy/ (dostęp: 26.01.2026) 

7. Salamon D, Gładysz A, Sawiec P. Choroba przeziębieniowa (przeziębienie). Interna – mały podręcznik. Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.18.1.2. (dostęp: 26.01.2026) 

8. Samoliński B, Krzych-Fałta E, Lipiec A, Samoliński K, Przygotowanie do sezonu pylenia 2023, Alergoprofil 2022, Vol. 18, Nr 4, s. 3–10, doi:10.24292/01.AP.184050123. 

9. Sybilski A. J. Alergiczny nieżyt nosa – diagnostyka i terapia. Medycyna po Dyplomie. 2017/10; s: 12-19.   

Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Paulina Rynio-Kuźdub – magister farmacji