Jakie są powikłania po grypie? Od przedłużających się objawów po poważne komplikacje

Spis treści

Grypa sezonowa stanowi poważne wyzwanie zdrowotne – rocznie odnotowuje się około miliarda zachorowań na świecie, w tym od 3 do 5 milionów przypadków ciężkiej postaci choroby1. Choć czasem przebiega łagodnie, powikłania po grypie mogą być poważne i obejmować układ oddechowy, sercowo-naczyniowy oraz nerwowy. Poznaj najczęstsze konsekwencje i zagrożenia związane z grypą. Sprawdź, kiedy warto udać się do lekarza.

Z tego artykułu dowiesz się:

jakie są typowe objawy grypy i ile mogą trwać;

jakie powikłania mogą wystąpić u dzieci, dorosłych i kobiet w ciąży;

jakie są objawy powikłań w układzie oddechowym, sercowo-naczyniowym i neurologicznym;

kiedy należy udać się do lekarza;

jak łagodzić objawy grypy.

Jakie są rodzaje grypy?

Grypę zwykle powodują wirusy typu A i B. Sezonowa grypa pojawia się co roku, a w naszej strefie klimatycznej jej szczyt przypada zwykle między październikiem a kwietniem. Zazwyczaj przebiega łagodniej niż grypa pandemiczna, która zdarza się co kilkanaście lub kilkadziesiąt lat i szybko rozprzestrzenia nowe warianty wirusa, wobec których większość ludzi nie ma odporności.

Wirus grypy A jest wyjątkowo „zmienny” – jego antygeny zmieniają się na tyle często, że szczepionki trzeba aktualizować co roku. Sezonowe zachorowania wywołują głównie podtypy H1N1 i H3N2, a w mniejszym stopniu wirusy typu B. Wirus typu C z kolei odpowiada jedynie za sporadyczne, łagodne infekcje².

Objawy grypy

Co roku na grypę choruje szczególnie wiele dzieci – nawet do 30% najmłodszych, podczas gdy wśród dorosłych odsetek ten sięga do 10%². Choroba zaczyna się nagle i zwykle obejmuje objawy ogólne, takie jak²:

gorączka,

dreszcze,

bóle mięśni i głowy,

osłabienie oraz złe samopoczucie.

Po kilku dniach pojawiają się dolegliwości ze strony układu oddechowego, m.in. suchy, męczący kaszel, ból gardła i nieżyt nosa. U dzieci mogą wystąpić również nudności, wymioty lub łagodna biegunka².

Jak długo trwa grypa?

Grypa zwykle rozwija się gwałtownie, a sama choroba najczęściej ustępuje w ciągu tygodnia. Choć gorączka, dreszcze, bóle mięśni i głowy oraz ogólne osłabienie najintensywniej odczuwalne są w pierwszych dniach, kaszel, zmęczenie i poczucie rozbicia mogą utrzymywać się nawet ponad dwa tygodnie.

Choć większość osób dochodzi do siebie w ciągu kilku dni, grypa może prowadzić do powikłań. Dlatego ważna jest obserwacja objawów i szybka reakcja w razie pogorszenia się stanu zdrowia².

Grypa – kiedy udać się do lekarza?

Jeśli dolegliwości się przedłużają, nasilają lub pojawiają się nowe objawy, jest to sygnał, aby zgłosić się do lekarza. Wizyta lekarska jest konieczna, gdy zaobserwujesz m.in.²:

trudności w oddychaniu, duszność, przyspieszony oddech,

bóle w klatce piersiowej,

pogorszenie świadomości,

znaczne osłabienie mięśni,

odwodnienie,

bardzo wysoką gorączkę (powyżej 40°C) lub jej powrót po kilku dniach przerwy,

krwioplucie lub sinoczerwone zmiany w obrębie skóry i warg.

Jakie są najczęstsze powikłania po grypie?

Ryzyko powikłań po grypie jest największe u osób starszych (>65 lat), małych dzieci (<5 lat), kobiet w ciąży, osób chorujących przewlekle z upośledzoną odpornością – wrodzoną lub nabytą.^2,3

Kaszel po grypie

Choć gorączka i bóle mięśni zwykle mijają po tygodniu, wiele osób przez dłuższy czas odczuwa kaszel po grypie, który bywa suchy, uporczywy i męczący. Często utrzymuje się nawet do dwóch tygodni po ustąpieniu innych objawów^2,3.

Zapalenie płuc po grypie

Jednym z najczęstszych powikłań jest zapalenie płuc – zarówno pierwotne, wirusowe, jak i wtórne, bakteryjne. W przypadku wtórnego zakażenia pojawia się ponowna gorączka, nasilony kaszel, duszność i osłabienie, a obraz RTG płuc często wykazuje rozlane nacieki w miąższu. Takie powikłania mogą wymagać hospitalizacji i włączenia antybiotykoterapii⁴.

Zapalenie oskrzeli po grypie

Niemal równie często, jak zapalenie płuc po grypie występuje zapalenie oskrzeli, zwłaszcza u osób z przewlekłymi chorobami układu oddechowego⁴.

Głównym objawem jest utrzymujący się kaszel po grypie. Początkowo bywa suchy i męczący, z czasem może stać się produktywny, z odkrztuszaniem wydzieliny. Towarzyszyć mu mogą furczenia lub świsty słyszalne podczas osłuchiwania płuc⁵.

Inne powikłania po grypie w obrębie układu oddechowego

Podczas grypy mogą wystąpić również inne powikłania w obrębie układu oddechowego, w tymzapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok przynosowych, krtani, tchawicy, oskrzeli i oskrzelików. Często wirus powoduje nasilenie się objawów współistniejących przewlekłych chorób układu oddechowego, takich jak:

astma oskrzelowa,

przewlekła obturacyjna choroba płuc,

mukowiscydoza.

Powikłania pozapłucne grypy

Zdarza się, że po przebyciu grypy u części osób występują powikłania ze strony układu sercowo-naczyniowego, w tym nasilone objawy niewydolności krążenia, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia. Wzrasta także ryzyko zawału serca.

Grypa może też wywoływać powikłania neurologiczne, m.in. wirusowe zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego, poprzeczne zapalenie rdzenia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy zespół Guillaina i Barrégo. Rzadziej obserwuje się zapalenie mięśni i rabdomiolizę, a u dzieci – zespół Reye’a, dziś występujący rzadko dzięki ograniczeniu stosowania kwasu acetylosalicylowego⁴.

Powikłania po grypie u kobiet w ciąży

Kobiety w ciąży znajdują się w grupie osób, u których powikłania grypy mogą stanowić szczególne zagrożenie. Najbardziej narażone są kobiety w drugim i trzecim trymestrze ciąży oraz w okresie połogu, zwłaszcza jeśli występują choroby współistniejące.

Do najczęstszych powikłań u przyszłej mamy należy zapalenie płuc i ostra niewydolność oddechowa wymagająca wsparcia oddechowego lub wentylacji mechanicznej, a w skrajnych przypadkach konieczne może być zastosowanie ECMO (pozastrumieniowa oksygenacja membranowa)⁶.

Dla płodu i noworodka zakażenie grypowe matki wiąże się z podwyższonym ryzykiem⁶:

porodu przedwczesnego,

poronienia,

obumarcia wewnątrzmacicznego,

urodzenia dziecka o niskiej masie urodzeniowej,

Zwiększa się także prawdopodobieństwo cięcia cesarskiego, a występująca u matki gorączka może prowadzić do tachyarytmii u nienarodzonego dziecka.

Co warto zapamiętać?

Grypa to ostra infekcja wirusowa dróg oddechowych wywoływana głównie przez wirusy typu A i B.

Typowe objawy grypy obejmują przede wszystkim gorączkę, dreszcze, bóle mięśni i głowy, osłabienie i złe samopoczucie, suchy kaszel, ból gardła oraz nieżyt nosa.

Objawy ogólne ustępują zwykle po kilku dniach, natomiast kaszel i zmęczenie mogą utrzymywać się do dwóch tygodni.

Wizyta lekarska jest konieczna przy duszności, bólu w klatce piersiowej, znacznym osłabieniu, odwodnieniu, bardzo wysokiej gorączce, krwiopluciu lub sinoczerwonych zmianach na skórze.

Powikłania grypy najczęściej dotyczą dzieci, osób starszych i z obniżoną odpornością oraz kobiet w ciąży; mogą obejmować dolegliwości ze strony układu oddechowego, sercowo-naczyniowe i neurologiczne.

U kobiet w ciąży grypa zwiększa ryzyko zapalenia płuc, ostrej niewydolności oddechowej, porodu przedwczesnego, poronienia, obumarcia wewnątrzmacicznego, niskiej masy urodzeniowej dziecka, cięcia cesarskiego oraz tachyarytmii u płodu.

Powikłania po grypie – najczęściej zadawane pytania

1. Jak długo może się utrzymywać osłabienie po grypie?

Ogólne osłabienie po grypie i złe samopoczucie, w tym poczucie rozbicia, szybkie męczenie się i brak energii mogą utrzymywać się nawet do kilku tygodni. Choć zwykle te dolegliwości nie są powodem do niepokoju, zawsze warto skonsultować się z lekarzem – szczególnie gdy trwają zbyt długo^1,2.

2. Jakie są najczęstsze powikłania grypy u dzieci?

Najczęstsze powikłania grypy u dzieci dotyczą układu oddechowego – zapalenia oskrzeli, tchawicy, krtani, ucha środkowego oraz płuc, ale mogą też obejmować mięśnie, serce i układ nerwowy, z takimi objawami jak drgawki gorączkowe, zapalenie mięśnia sercowego czy zespół Reye’a².

3. Jak zwalczyć objawy grypy?

Aby zredukować objawy grypy, ważne jest prawidłowe nawodnienie, które ułatwia oddychanie i usuwanie wydzieliny. Zalecany jest odpoczynek w domu do 24 godzin po ustąpieniu gorączki. Wysoką temperaturę i bóle mięśni można łagodzić lekami przeciwgorączkowymi i przeciwbólowymi, zawierającymi m.in. paracetamol. W przypadku męczącego, suchego kaszlu można stosować syropy przeciwkaszlowe i łagodzące, a na obrzęk błony śluzowej nosa – preparaty obkurczające lub roztwory soli fizjologicznej². Pamiętaj, aby zawsze skonsultować się z lekarzem, szczególnie jeśli grypa dotyczy dziecka lub kobiety ciężarnej.

Bibliografia

Influenza (seasonal), World Health Organization: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/influenza-(seasonal) [Dostęp online: 27.11.2025]

Wiercińska M. (2025). Grypa – rodzaje, rozpoznanie, leczenie i powikłania, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/grypa/grypasezonowa/79643,grypa-rodzaje-rozpoznanie-leczenie-i-powiklania#goog_rewarded [Dostęp online: 26.11.2025]

Sybilski, A. J., Mastalerz-Migas, A., Jackowska, T., Woroń, J., Kuchar, E., & Doniec, Z. (2023). Rekomendacje postępowania w grypie u dzieci-KOMPAS GRYPA 23/24. Aktualizacja na sezon 2023/2024. Paediatrics & Family Medicine/Pediatria i Medycyna Rodzinna, 19(4).

Szymczuk, E., & Woźniak‑Kosek, A. (2019). Grypa. Lekarz Wojskowy, 97(4), 357-365.

Mejza F. (2022). Zapalenie oskrzeli: przyczyny, objawy i leczenie, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/choroby/68742,zapalenie-oskrzeli-przyczyny-objawy-i-leczenie [Dostęp online: 26.11.2025]

Antczak, A., Kuchar, E., Nitch-Osuch, A., Sieroszewski, P., Wielgoś, M., & Zimmer, M. (2020). Stanowisko Ekspertów Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące szczepienia przeciw grypie kobiet w ciąży. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 5(3), 112-118.

Artykuł został zweryfikowany przez eksperta: Natalia Młynek – technik farmaceutyczny